Wednesday, November 22, 2017

Javid Jabbarli

Javid Jabbarli

"Son zamanlar məni narahat edən məsələlərdən biri də televiziyalarda tibbi klinikalarla bağlı verilişlərin artmasıdır".

Bunu "Report"a açıqlamasında Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) sədri Nuşirəvan Məhərrəmli deyib.
O bildirib ki, sağlamlıqla bağlı verilişlərdə həddindən çox və eyni xarakterli statistik ifadələr təkrarlanır: "Düzdür, sağlamlıq verilişləri vacibdir.

Amma bu cür proqramlar həddən artıq ifrata varanda öz məqsədinə çatmır, əks effekt yaradır. Çox təəssüf ki, bu məsələdə ifrata varılır".
Şura sədri qeyd edib ki, günün müəyyən saatlarında televiziya kanallarında eyni formatlı verilişlərin yayımlanması yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada mövcud olan sistemdir: "Bizim televiziya kanalları da xarici ölkə TV-lərinə baxırlar və ona uyğun addımlar atmaq istəyirlər.

Televiziyalarda mətbəx verilişləri də həddən artıq çoxdur. Bu mən narahat edir. Amma bu tək bizim ölkəyə deyil, digər ölkələrdə də televiziya aləminə xas olan xüsusiyyətdir. Mən təxminən saat 12:00-dan saat 18:00-dək efirmizdə baxmağa normal bir veriliş tapa bilmirəm. Çünki daha çox mətbəx və sağlamlıqla bağlı verilişləri olur".


Mehriban Əlieva, Siz kirayə cəhənnəmində yaşamağın nə olduğunu bilirsiniz?

Söz önü. Cənab prezident. Sizinlə ikilikdə görüşmək qismətim olmayıb. AMEA-ya dəfələrlə gəlmisiniz, xüsusi seçilmiş adamlarla qapalı, gizli görüşmüsünüz. Siz bizimlə, öz vətəndaşlarınızla, işçilərinizlə görüşməkdən, açıq dialoqdan həmişə qaçmısınız. Çünki siz, əminəm ki, sosial problemlər içində çırpınan vətəndaşlarınızın gözünün içinə baxmağı bacarmayacaqdınız…Bu çətindir, sizi yaxşı başa düşürəm…Və bu səbəbdən mən məcbur olub Sizinlə qiyabi də olsa söhbət etmək məcburiyyətində qaldım və bundan əsla, qətiyyən qorxmuram. Itiriləcək nəyim var ki, qolumdakı zəncirdən başqa…Bir də həqiqi alim olmaq kimi umudlarım var…bir də hər ayın əvvəlində aldığım 200 manat maaşım…bir də dostlarıma, tanışlarıma, mağazalara, məktəbə illərlə yığılan borclarım var… Bir də övladlarımın məndən istədikləri pulla həll olunan bəzi şeylər var…Bunları məndən alacaqsınızsa alın…Bir az rahatlayaram…

Cənab prezident. Güney Azərbaycandan olan bir tələbə sürəkli bizim ailəmizə qonaq gələrdi və əlbəttə ki, o tələbə yaşayışımızı görüb sarsılmışdı. Bir gün həmin tələbə “İran kimi zülmkar bir ölkə, buradan daha ədalətlidir. Axı bu ölkədə necə yaşayırsınız, bir aydın olaraq siz bunu qürurunuza necə sığışdırırsınız?”söylədi mənə. Bu ağır sözlər əslində təhqir idi, çox böyük təhqir …Həm mənə, həm də sizin ünvanınıza söylənmişdi…
Cənab Prezident. Tərəfinizdən bir qrup jurnalistə ev bağışlanması cəmiyyətdə böyük əks-səda dogurdu. Bu həftə sosial şəbəkə, media bu məsələni eninə-boyuna müzakirə etdi. Bu prosesi alqışlayan da oldu, tənqid edən də. Siyahıda adı olanlar sevindilər, olmayanlar üzücü yazılar yazdılar. Birmənalı qarşılanmayan bu müzakirələr əslində son 25 ildə ölkədə insanların sosial durumlarının necə ağır olduğunu, üst-ütə qlaqlandığını, çoxunun evsiz-eşiksiz olduğunu bir daha gözlər önünə sərdi… Əminəm ki, Siz də bu mənzərəni müşahidə etdiniz. Bəs heç düşündünüzmü ki, bütün bu vəziyyətin, bu sosial gərginliklərin əsasında sizin ədalətsiz sosial-iqtisadi siyasətiniz dayanır .
Cənab president. Sizin siyasətiniz son 25 ildə cəmiyyəti “biz və onlar” kateqoriyasına bölərək idarəetmək prinsipinə əsaslanmışdır. YAP üzvü olan şəxslərin bütün-sosial-iqtisadi haqları və təminatları qorunur, Ölkənin bütün sərvətləri sizin, ailənizin və çevrənizin əlində toplanır, sizə yaxın ola bilməyən bizlər isə ikinci dərəcəli insanlar, Qullar kimi sürünürük… Prezident ölkəni “biz və onlar” prinsipi üzrə idarə etməməlidir, prezident dinindən, dilindən, cinsindən, irqindən, siyasi mövqeyindən, düşərgəsindən, dünyagörüşündən asılı olmayaraq hamının,bütün vətəndaşların prezidentidir…Prezident yalnız YAP üzvlərinin yox, bütün azərbaycan vətəndaşlarının yaxşı yaşamasına, qorunmasına, inkişaf etməsinə cavabdeh şəxsdir və ölkə sərvətləri, gəlirlər ədalətli, bərabər bölünməlidir…Necə deyərlər Prezidentin siyahısına bir qrup insan və ya peşə sahibləri yox, hamı düşməlidir…Hal hazırda bu belədirmi cənab prezident? Deyə bilərsinizmi sizin siyahınıza biz nə vaxt düşəcəyik və niyə biz sizin siyahınıza düşmək seçimi qarşısında qalmalıyıq? Cənab prezident, bir qrup insana ev bağışlamaq müsbət addımdır alqışlayıram, lakin bir prezident üçün həm də utancvericidir ona görə ki, bir prezident elə sosial-iqtisadi siyasət yeritməlidir ki, bütün vətəndaşlar özləri birbaşa, prezidentin iştirakı olmadan ev ala bilmə gücünə sahib olsunlar. Prezidentin sosial-iqtisadi siyasəti insanı, vətəndaşı gücləndirməlidir. Sizdən soruşmazlarmı ki, cənab prezident bir qrup insana ev verdiniz, bəs qalan minlər, milyonlar nə etsin… Dünyada prezidentlərin bir çox insanlara şəxsən ev-mülk, hədiyyə, mükafat bağışladığı presedentləri var və Azərbaycanda da belə olması bizi sevindirir. Bəs sizin “siyahınıza” düşməyənlər neyləsin…Bəs biz nə edək?
Jurnalistlərə ev verilməsini ürəkdən alqışlayıram və hesab edirəm ki, Azərbaycanda təkcə jurnalistlərin deyil, hər bir insanın, hər bir ailənin evi olmalıdır. Ikincisi isə özümü bir sual soruşmağa haqlı bilirəm ki, bəs AMEA- da illərdir ki, evsiz- eşiksiz çalışan fədakarlar nə vaxt dövlətin sosial qayğısını hiss edəcəklər. Və çox heyfslənirəm ki, AMEA-da çalışan, 200-300 manat maaş alan alimlərimiz hökümətin, mətbuatın, cəmiyyətin müdafiəsindən, qayğısından məhrumdurlar…Bu illərdə mətbuat bu məsələləri heç müzakirə obyektinə çevirməmişdir, Parlament susur, hökümətiniz susur, cəmiyyət susur…Bu susqunluğun, biganəliyin nəticəsində nələr olur Və hazırda AMEA-da çalışan insanlar necə yaşayır, bax bu mənzərəni canlandırmq istəyirəm.
Alimlər birliyinin konfransıında adını bilmədiyim bir orta yaşlı alim fəryadla “Bizi öldürdülər, bizi acından öldürürlər” dedi.
AMEA-da bir gün dostlar arasında üzüntülü bir xəbər dolaşdı. Dilavər hoca səhər tezdən avtobusla Bakı dövlət universitetinə dərsə gedirmiş. Düşərkən avtobus pulunu verməyə 20 qəpiyi olmur. Sürücü arxadan onu çağırır, söyür, təhqir edir. Dilavər hocanı tanıyan bir tələbəsi “onu niyə söyürsən, o müəllimdir” deyir. Sürücü “müəllimə bax, 20 qəpiyi yoxdur deyə gülür, təhqirlər və söyüşlər yağdırır. ..
Faiq Ələkbərli Abşeronun bir kəndindən dərsə, işə gəlir və iki-üç avtobus dəyişir, yol pulunu qonşudan alır…
Mən 20 ildir ki sizif aqibəti yaşayıram…günü gündən artan çoxalan və bir əzaba çevrilən kitab yeşiklərini bu kirayədən o kirayəyə Bakının bütün köşələrinə daşıyıram…Arada bezib hər şeyi atmaq, qoyub qaçmaq , çıxıb bu ölkədən getmək istəyirəm…Sonra özümü sakitləşdirirəm…17 yaşımdan meydanlarda çarpışan mən, hər şeyimi bu ölkə, Vətən, Millət deyib fəda etmədimmi. Böyük mücadilələr böyük imtinalardan keçmirmi…Bu ölkədə Vətən, Dövlət deyən bütün idealist insanlar bu aqibəti yaşamırmı. Onlar- Vətəni, Dövləti soymaqdan, talan etməkdən imtina etmiş dostlar nə deyər , nə tez yoruldun, yarıda qaldın deməzlərmi mənə…Və yenidən “YOL-a davam” demişəm…qarşımda dağ kimi yüksələn, ömrümdə əzaba, yükə çevrilmiş bu kitablara, onları daşımağa necə də nifrət edirəm…lakin mən axı, həm də bu kitablarımı sevirəm, onlara bağlanmışam, onları itirmək mənim faciəmdir və düşüncələrimin, fikirlərimin formalaşmasında rol oynayan bu kitablarım 20 ildə topladığım yeganə sərvətimdir…Onları təkcə oxumaq yox, həm də daşımaq cəzam var mənim…Təəssüf ki, “harda xoşbəxtəmsə, harda haqlarım qorunursa ora vətəndir” düşüncəsinə sahiblənə bilmirəm. Təəssüf ki, vətən mənim üçün dəyərlər məcmusudur və mən o dəyərlərlə nəfəs alıram və Dəyərlərimi əsla satmaram, satmadım…Təəssüflər…
Bu qədər… Bu, AMEA-da çalışanların əksəriyyətinin, ölkə vətəndaşlarının 90%-nin yaşam tərzidir və bizə bu sosial güzəranı, bu sizif aqibətini sizin “uğurlu siyasətiniz” bəxş etmişdir cənab prezident. Bizim yaşayışımız sizin siyasətinizin güzgüsüdür.
Bu fraqmentlər həmkarlarımın əksəriyyətinin həyatında həmişə təkrar olunur, bunları yazmaqla diqqətləri həm də AMEA-da çalışan həmkarlarımın, özümün çox aşağı və qeyri-insani sosial durumumuza, yaşayışımıza cəlb etmək istəyirəm. Siz əlbəttə ki, bunları bilirsiniz…Bilirsiniz, lakin susursunuz…Görməzlikdən gəlirsiniz…Bu çox dəhşətlidir…Utanc vericidir…insanlığa ziddir.
Cənab Prezident. sizin hakimiyyətiniz qədər ədalətsiz, sizin hökümətiniz qədər səriştəsiz, sizin hakimləriniz və məhkəmələriniz qədər yalançı, sizin alimləriniz qədər biliksiz, qorxaq və yaltaq, sizin məmurlarınız qədər dövlətin, millətin sərvətlərini talayan, oğurlayan məmurlar təbəqəsinin olmasına bir daha Azərbaycan tarixi tanıqlıq edəcəkmi bilmirəm. Lakin tarix təyin etdiyiniz soyğunçu məmurlarınızın talançılığını sizin rəhbərlik etdiyiniz hökümətin adına yazacaqdır. Sizin də hakimiyyətin tarixi yazılacaq, tarix sizə də, neft milyonlarına sahib bir ölkənin ac insanlarına da doğru-dürüst qiymət verəcək…Bunu ki, bilirsiniz. Bəs niyə dəyişmirsiniz…Fironları ya daxili güc yenər ya da xarici güc. Lakin bütün yenilgilər daxildən başlayar, bütün imperiyalar daxildən çökər…Azərbaycanı daxildən çökdürə biləcək iki factor var. Aclar, yoxsullar təbəqəsi və ölmüş umudlar. Başa düşmürəm, bax bu ac təbəqəni niyə öz əllərinizlə yetişdirirsiniz…?
Çox gözlədim ki, AMEA rəhbərliyi AMEA əməkdaşlarının insani-sosial haqlarını qorumaq haqqında təkliflərlə çıxış edə. Lakin AMEA rəhbərləri də sizin məmurlarınızdır, sizin siysətinizi dəstəkləməkdədirlər və sizin qarşınızda danışmağa cürətləri belə çatmaz…Totalitar sistemlərdə susturulanlar ilk növbədə elm sahəsində çalışanlar olur…Necə ki, mən bu illərdə bunun şahidi oldum . Lakin bildirməliyəm ki, AMEA sistemi sizin siyasi sisteminizin bir parçası olmaqla da əslində öncə Dövlətin, Millətin maraqlarına, gələcəyinə, sonra isə sizin hökümətinizə zərbə vurur, ziyan vurur cənab prezident…AMEA həm də sizin hökümətinizin siyasətinə yön verməyi bacarmalıydı, çatışmazlıqları tənqid etmək, uğurları daha da inkişaf etdirmək, layihələrlə, təkliflərlə hökümətə, nazirliklərə, parlamentə kömək etmək, həm hökümətlə, həm cəmiyyətlə aktiv əlaqələr quraraq üzvi əlaqə şəklində, dinamik ortam yaratmaqla, işləməklə ölkənin inkişafına yardım etməliydi. Son illərdə AMEA-da formalaşmış yaltaqlıq, məddahlıq yerinə, təkliflər, cəsarətli tənqidlər, dövlətin və cəmiyyətin problemlərinin həllində aktiv iştirak etmək təşəbbüsləri edən kadrlar yetişdirmək, dövləti, cəmiyyəti daha da inkişaf etdirmək gərəkirdi və düşünürəm ki, AMEA rəhbərliyində məhz bunu bacaran insanlar təmsil olunmalıdır. Niyə, niyə bütün sahələrdə bütün təşəbbüslər və vicdanlar susdurulur…Sizin hakimiyyətinizdən sonra hakimiyyət kimə keçməlidir, sizdən sonra ölkəni, dövləti kimlər idarə etməlidir, hansı elita ilə, hansı elmi-strateji institutla, hansı proqramla idarəetmə həyata keçiriləcəkdir… bax bunların formalaşmasını təmin edəcək kadrların yetişdirilməsinin qarşısı alınmaqdadır cənab prezident. Məgər tarix sizinləmi bitir, sizinləmi sona çatır cənab prezident. Axı sizin hökümətinizin hazırladığı proqramda “Davamlı insan inkişafı strategiyası gələcəyin qorunması, təmin edilməsidir və bu, bu günün təməllərinin düzgün formalaşdırılmasından keçir” ideyası əks olunmuşdur. Niyə bunlar əməllərlə təsdiq olunmur. Demokratik ölkələrdə rejimlər, siyasi iqtidarlar, elitalar həm də özündən sonrakı dövrdə ölkənin, dövlətin gələcəyini idarə edəcək kadrlar və siysi elitalar yetişdirməklə, hakimiyyətin yumşaq keçidlərlə təhvil verilməsinə zəmin hazırlayırlar. Totalitar cəmiyyətlərdə, avtoritar rejimlərdə isə hakimiyyət üsyanla, qan tökməklə dəyişdirilir. Gücə və Sosial ədalətsizliyə əsaslanan idarəetmənizlə niyə Azərbaycanı qanlı üsyanlara sürükləyirsiniz… Nə qədər insanlrı tutuqlayıb zindanlara salacaqsınız, nə qədər insanlar ölkəni tərk edəcək, nə qədər insanlar susdurulacaq…Niyə axı… Biz 1988-ci ildə Azadlıq meydanına çıxıb, Rus tanklarının qarşısında, ölümün gözünün içinə dik baxaraq bu vətəni, bu ölkəni sizə, bir qrup azlığa vermək uğrundamı mübarizə apardıq ki, hakimiyyətə, gücə, ölkənin sərvətlərinə yiyələnib bizlərə divan tutasınız, aclıqla imtahana çəkəsiniz. Vətən duyğularımızı niyə öldürürsünüz…Azadlıq, istiqlal kimi dəyərləri niyə insanın, vətəndaşın gözündə sındırırsınız… Fərqindəsinizmi, sizi tənqid edə biləcək, sizə etiraz edə biləcək aydınlar ortada yoxdur…fərqindəsinizmi hamı alınıb, satılıb, sındırılıb…heç olmasa gələcək naminə, heç olmasa umudlarımızı öldürməmək naminə bircə dənə də olsa bir aydın, bir qəhrəman saxlayın, yoxdursa yalandan yaradın…Sizin hakimiyyətiniz Şəxsiyyətlərin sındırılmasına, gələcəyə olan umudların öldürülməsinə xidmət edir…Və buna nail olub artıq…Cəmiyyətdəki intiharlar bunun göstəricisidir…Cənab Prezident, ölkədə xalqının taleyinə biganə olan, öz başının, qarnının hayına qalan, adının qarşısında böyük titullar olan nə qədər xalq yazıçıları, xalq şairləri, akademiklər, professorlar var…İmperiyalar qarşısında susmayanlar, meydanlarda danışanlar, şer oxuyanlar Hamısı sizin qarşınızda susur…birinin belə sizə həqiqətləri söyləmək cürəti çatmır. Və mən çoxdandır ki, daha belələrinin gözlərinin içinə baxmıram…Çoxdandır ki, umudlarım ölüb. Bu sizi qorxutmurmu , ictimai, milli reflekslərin öldürülməsinin kanıtı deyilmi bunlar. Refleksləri ölmüş cəmiyyət təhlükəli cəmiyyət deyilmi…Gerçəkdənmi hamı eyni cür düşünür, gerçəkdənmi fərqli düşüncələr yoxdur…gerçəkdənmi hər şey öldürülmüşdür…Gerçəkdənmi H.Əliyev qarşısında hamı, bütün cəsarətlər öldü…Azadlıq fərqli düşüncələrin sahib olduğu cəmiyyətlərdə mövcuddur, Siz ki bunları bilirsiniz…Refleksləri öldürülmüş bir cəmiyyətdə prezident olmaq qəhrəmanlıqdırmı sizcə? Ölü bir cəmiyyətin prezidenti olmağı necə qəbullana bilirsiniz?
Son illərdə, azad iradəyə, azad düşüncəyə, təşəbbüsə, təhlil və tənqidlərə malik şəxslər müxalifətçi deyə damğalanır, işdən çıxarılmaqla hədələnir, susturulur və məddahlıq, yaltaqlıq edən kütləvi insan sürüsü, alim sürüsü yetişdirilir. Bəs bu sürünün, elmlər doktorlarının fikri hanı, konsepsiyası, ideyası hanı? Niyə fikir ürətilmir bizim ölkəmizdə? Cənab prezident əgər son 25 ildə həqiqi alimlər formalaşsaydı, əmin olun onlar sizə “durun!” deyəcəkdilər. Onlar qul olmaqdan imtina edəcəkdilər, sürünməyəcəkdilər, dözməyəcəkdilər…Dünya tarixi göstərir ki, Həqiqi alim həqiqi vətəndaş olur, yaşadığı cəmiyyətdəki rəzalətləri söküb atmağa, dəyişməyə can atır. Varmı belələri bizdə? Niyə sizin siyasi sisteminiz azad, ləyaqətli, təşəbbüskar, innovasiyalara açıq, siyasətdə və cəmiyyət həyatında aktiv iştirak edən insan, vətəndaş yetişdirmir,Əksinə belə insanları cəzalandırır, əksinə sürünən, dözən əzabkeşlər yetişdirir. Axx, Mən hər zülmə dözən əzabkeşlərə necə də nifrət edirəm…
Və dəqiq bilirəm ki, AMEA-ya ayrılan Dövlət pulları havaya sovrulur, mənimsənilir və gəlib bizlərə çatmır…Və AMEA rəhbərliyi öz işçilərinin yaşam səviyyəsi haqqında prezidentə məruzə etmək cürətinə də sahib deyil.
Bizim cəmiyyətimizdə son 25 ildə üç təbəqə formalaşıb. Refleksi öldürülmüş aclar və yoxsullar təbəqəsi. Böyük titular daşıyan lal, kar, kor, biganə,təcrid olunmuş yazarlar, alimlər təbəqəsi. Dövlət malını, milli sərvətləri talayaraq aşırı dərəcədə varlanmış, öz xalqının, ölkəsinin gələcəyinə, taleyinə biganələşmiş meritokratiya təbəqəsi, öz pullarını milli problemlərə deyil, əyləncəyə xərcləyən bir təbəqə. Biz isə AMEA-da kitablarımızı çap etməyə, məqalələrimizi xaricdə yayınlamağa pul tapmırıq…Yoxsa bunlarıdamı bilmirsiniz…
16 Mart 2017-ci ildə Badamdar oteldə Əli Əhmədovun sədrliyi ilə “Azərbaycanda dayanıqlı inkişaf məqsədlərinə nail olunmasında elm və tədqiqatların rolu” mövzusunda keçiriləcək konfransda Fəlsəfə institunun təmsilçisi kimi “Dayanıqlı inkişafın social-fəlsəfi istiqamətləri və bu sahədə ölkəmizdə həyata keçirən tədbirlər” mövzusunda məruzə etmək təklifi aldım. Məruzəni etmək təklifi alarkən institut rəhbərliyindən bir şəxs(adını çəkmirəm)ailəm haqqında soruşdu. Şöbə müdirim tez məndən əvvəl məlumat verdi. “İki övladı var. 20 ildir kirayədə yaşayırlar. Yoldaşı bizim institutun əməkdaşıdır. Burda maaşlar aşağı olduğu üçün ailəni dolandırmaq məqsədilə məcbur oldu burdan işdən çıxdı. Başqa işə keçdi”. Şöbə müdiri bunu söyləyərkən içim sızladı. Həyat yoldaşımın elmə verə biləcəyi potensialını bilirdim. Lakin bu potensial bizə görə, bizim yaşayışımızı təmin etmək məqsədilə məmurluğa qurban verilməkdədir. Bax itirilmiş bu potensiala həmişə yas saxlamışam içimdə…lakin əlbəttə ki, bunu heç yerdə söyləməmişəm, sızlamamışam). Məruzəyə hazırlaşarkən Prezidentin bütün sərəncam və qərarlarını gözdən keçirdim, hökümətin siyasətini incələdim və bir məruzə mətni hazırladım.Məruzədə əsasən bu sahədə qəbul edilmiş qərarlar və həyata keçirilən tədbirlər sadalanırdı. Təhlilə isə keçə bilməzdim. Təhlil etsəydim, real həyatla bu sərəncamlar arasında nə qədər böyük uçurumların olduğunu söyləmək məcburiyyətində qalacaqdım. Bu isə BMT təmsilçisinin iştirak etdiyi konfransda ölkəmin nüfuzunu bir qədər aşağı sala bilərdi…Belə konfranslarda isə adətən “ son 25 ildə aparılan uğurlu siyasətdən”danışılır. Mən “uğurlu siyasətdən” danışmadım, daha çox qərarları və sərəncamları sadalamağa üstünlük verdim.(Məruzənin mətnini məqalənin sonunda təqdim edirəm). Son 25 ildə xüsusilə AMEA-da bir ənənə formalaşıb. Belə rəsmi toplantılarda çıxışa başlayarkən öncə məddahlıq müraciəti etmək şərtdir. (Bu məddahlıq çıxışının içində elə danışmalısan ki, ölkədə hamının xoşbəxt olduğunu, sabitlik və firavanlığın hökm sürdüyünü və bütün bunların ancaq bir nəfərə bağlı olduğunu, O bir nəfərin xalqımızın taleyinə yazılmış qurtuluşçu, xilaskar olduğunu xüsusi qeyd etməlisən.)Təbii ki, bu totalitar təfəkkürün bəlirtiləridir və biz bunu qəbul edə bilmərik. Məddahlıq bir düşüncə insanının intiharıdır… Və son 25 ildə AMEA sistem kimi intihar etmişdir. Ağıllılar susar, qalanları məddahlıqla başını girləyər. Son 25 ildə AMEA cəmiyyətin, dövlətin problemlərindən təcrid olunmuş bir ada kimi qalmışdır və bu adanın insanları son 25 ildə onlara verilmiş 200-300 manat əməkhaqqını itirməmək üçün kütləvi intihar etmişlər. Bizim qənaətimizcə, Susmaq intihardır! Fiziki olaraq yaşayırsan, mənən isə ölmüsən, öldürülmüsən.)
Mən bu ənənə halını almış məddahlıq girişi yapmadan məruzəmə başladım( və mənim çıxışımdan sonra konfransda iştirak edən əməkdaşlarım çıxış edərək tez bu səhvi düzəltdilər ki, sonradan cəzalanmaq ehtimalı qalmasın) Məruzəni oxuduqca yarımçıq kəsib kürsüdən hayqırmaq istəyirdim…Bütün bunlar yalandır…Bu siyasətlər, bu qərarlar mənim həyatıma tətbiq olunmur və bizim yaşayışımızda əks olunmur…( Belə etsəydim institumuzun 300 nəfərlik işçisinin həyatını, işini riskə atmış olacaqdım. Bizim ölkəmizdə bir nəfərə görə indi bütün kollektiv cəzalandırıla bilir.Vaqif Arzumanlının simasında Milli Münasibətlər İnstitunun bağlanmasına şahid olmuşduq). Özümü güclə ələ aldım. Və çıxışımı ala-yarımçıq bitirdim. Özüm də fərqində idim ki, bu mənim indiyə qədər etdiyim çıxışlardan ən pisi idi. Lakin orada bir daha özüm-özümə qərar verdim ki, 17 yaşlarından bu dövlətin qurulması üçün meydanlarda savaş verən mən, prinsiplərimə sadiq qalacam, bu ədalətsiz, yalançı, soyğunçu düzəni dəyişəcəm… Hz.Əlinin bir deyimini çox bəyənirəm. “Zülmə dözmək əxlaqsızlıqdır”.
Və son 25 ildə məruz qaldığımız social- iqtisadi zülmdən bezərək, yorularaq təkbaşına haqq tələb etmək amacı ilə, institumuzun bir çox əməkdaşlarının da istəyi ilə öncə I Vitse-prezident xanım Mehriban Əliyevaya müraciət etdim. Məktub yazaraq prezident aparatındakı poçta saldım…Və əlbəttə cavab almayacağımı bilə-bilə…

Hörmətli Mehriban xanım.

“XXI yüzillikdə dövlətlərin, ölkələrin inkişaf göstəricisi hərbi- siyasi -iqtisadi gücü ilə yox, insanın xoşbəxtliyi və mənəviyyatın yüksəlişi meyarı ilə ölçüləcəkdir. XXI əsr insan inkişafı paradiqması məhz bu sözlərlə başlayır: “Hər bir dövlətin həqiqi sərvəti – onun insanlarıdır.”

“2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamlarını, əsas alaraq 2018-ci ili “İnsan ili”, “İnsan inkişafı və sosial bərabərlik ili” elan edək. Və “İnsan” ilində bu sərəncamdan irəli gələrək Azərbaycanda davamlı insan inkişafı dövlət proqramında nəzərdə tutulmuş tədbirlərin reallaşmasında dövlət-cəmiyyət-millət səfərbərliyinə,vətəndaş aktivliyinə və təşəbbüslərinə nail olmaqla Azərbaycan prezidentinin “Qara qızılı insan qızılına çevirmək”strategiyasının reallaşmasına çalışaq”.

“Artıq XXI əsrdə “İnsanlar iqtisadiyyatın inkişafına yox, iqtisadiyyat insanların inkişafına xidmət etməlidir”prinsipi əsas götürülməkdədir”.

“2020-ci ilə qədər Yoxsulluğun azaldılması, sosial bərabərliyə əsaslanan tarazlı cəmiyyət, rifah cəmiyyəti, bilgi cəmiyyəti, ekoloji cəmiyyət formalaşdırmaq Azərbaycanda inkişaf prioriteti olmalıdır. Qara qızılı insan kapitalına çevirmək strategiyası, Yaşıl inkişaf strategiyası, Gənclərin və qadınların enerjisindən istifadə etmək strategiyası dövlət siyasətimizin əsasını təşkil etməlidir”.

“İnsan kapitalının inkişafı və sosial tərəqqi, Mədəniyyətin inkişafı, Gender siyasətinin formalaşması istiqamətində xeyli işlər görülmüşdür. “Azərbaycanda qadınların rolunun artırılmasına dair tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 14 yanvar tarixli Sərəncamı imzalanmış, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2000-ci il 6 mart tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Milli Fəaliyyət Planı (2000-2005-ci illər)” təsdiq edilmiş, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında dövlət qadın siyasətinin həyata keçirilməsi haqqında” 2000-ci il 3 iyun tarixli Fərmanı qüvvəyə minmişdir. Azərbaycan həmçinin 1995-ci ildə BMT-nin “Qadınlara münasibətdə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv olunması haqqında Konvensiyası”na qoşulmuşdur. 1998-ci ildə Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmış, 2006-cı ildə isə onun əsasında Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi (AQUPDK) formalaşdırılmışdır. 2006-cı il oktyabrın 10-da “Gender (kişi və qadınların) bərabərliliyinin təminatları haqqında“ Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir.Ailənin bir institut kimi qorunması ilə bərabər,qadın liderlərin yetişdirilməsinə qayğı dövlət siyasətinin əsasını təşkil etməlidir”.

Bu cümlələr, bu ifadələr mənə məxsusdur Mehriban xanım.

16 mart 2017-ci ildə Badamdar otelin Konfrans zalında “Azərbaycanda Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olunmasında elm və tədqiqatların rolu” mövzusunda keçirilən beynəlxalq konfransda “Dayanıqlı inkişafın sosial-fəlsəfi istiqamətləri və bu sahədə ölkəmizdə həyata kçirilən tədbirlər” adlı məruzəmdən seçmələrdir.

Bu məruzəni edərkən öz həyatımı, yaşadıqlarım çətinlikləri, dövlətimin məni qorumaması, bir qul kimi yaşadığımızı gizlətdim Mehriban xanım. Mənim həyat hekayətim göstərir ki, qurulması üçün bütün gəncliyimi qurban verdiyim dövlətim məni, öz vətəndaşını qorumur. Mənim ailəmin həyatı, durumu sizin siyasətinizin, sizin hakimiyyətinizin güzgüsüdür. Bəs bu siyasətiniz nə zaman dəyişəcək deyə bilərsinizmi, nə vaxt humanizm, ədalət bərqərar olacaq?

Bu dövlət siyasəti, imzaladığınız sərəncamlar və qəbul etdiyiniz qanunlar sadəcə kağız üstündə qalıb, cəmiyyətə tətbiq olunmayıb, olunmur, bir vətəndaş kimi mənim, ailəmin həyatına təsir etməyib. Mənim ailəm 20 ildir yurdsuz-yuvasız, kirayə köşələrində, cəhənnəmdə sürünür Mehriban xanım. Xəbəriniz varmı AMEA-da çalışanlardan, elm sahəsini inkişaf etdirmək iddiası olanlardan, əsər yaratmaq, fikir yaratmaq arzusu ilə yaşayanlardan…

1998-ci ildə AMEA-nın Fəlsəfə İnstitunun aspirantı Sərdar Mahmudovla ailə qurmuşam. 1998-ci ildən indiyə qədər- 2017-ci ilə kimi bizim ailəmiz kirayədə yaşamışdır. Bakının elə bir yeri qalmayıb ki, biz orda kirayə qalmayaq. Kirayə həyatı bir insan üçün, bir ailə üçün, bir qadın üçün əsl cəhənnəmdir, cəhənnəm həyatıdır. Kirayədə iki övlad böyütmüşəm mən. Cəhənnəmin, odun-alovun içində böyütmüşəm. Siz də anasınız. Sizin də övladlarınız var. Övladlarınıza belə bir cəhənnəm həyatını yaşadardınızmı, rəva görərdinizmi? Bu illərdə nələrə dözmüşük bir Allah bilir…Niyə, nə üçün? Maaşlarımız o qədər az olub ki, biz pul yığıb ev ala bilməmişik, İpoteka fondlarına müraciət etmişik, ilkin ödəniş tələb ediblər, ilkin ödəniş etməyə isə bizim gücümüz yoxdur. Heç ilkin ödəniş etməsək belə, güzəştli ipoteka alsaq belə, bəs ipoteka kreditini hər ay necə ödəyəcəyik, heç axı maaşlarımız ipoteka krediti ödəməyə çatmır axı və ya çatsa, ödəsək bəs nə ilə, hansı pulla yaşayacağıq? Beləcə illər keçir, yaşlanırıq. Sosial evlərlə bağlı müraciət etdik, bizə dedilər ki, sizin yaşınız keçib ,artıq sizə ev düşmür. Mehriban xanım deyin, indi biz nə edək? Mehriban xanım mən AMEA-da 200 manat əmək haqqı alıram. Bu əmək haqqı yazdığım bir məqaləyə belə dəyməz. Mən bu 200 manatla 2 uşağı necə yedirdim, geyindirim, sağlamlıqlarını qoruyum, təhsil problemlərini həll edim, alim olum, kitab yazım, tədqiqat aparım. Bəs bütün bunları harda edim, hansı evdə, hansı yazı masasında yaradıcılıqla məşğul olum. Xatırladıram ki, həyat yoldaşım aspiranturanı bitirsə də hələ müdafiəsini belə edə bilməyib , çünki daim kirayə pulu ödəmək üçün özünü oda-közə vurub, daim təlaş içində yaşamışıq ki, ev pulunu ödəyək, ev sahibi bizi 2 uşaqla küçələrə atmasın. Uşaqlarımızın gözündə valideyn kimi sınmayaq, bizi bacarıqsız, əfəl adlandırmasınlar (hərçənd ki, indi belə düşünürlər). Amma artıq sınmışıq biz. Və illərlə belə yaşamaq nəticəsində, həyat mübarizəsi nəticəsində, həyat yoldaşım Xərçəng xəstəliyinə tutuldu. Artıq 4-cü dəfədir ki, əməliyyat olundu. Bu zülm nə vaxt bitəcək axı?

Niyə Mehriban xanım? Niyə bizə, Azərbaycanın vətəndaşlarına, ailələrinə , övladlarına belə yaşamağı rəva görürsünüz? Ayıb deyilmi? Utanmırsınızmı? Heyvanların da yuvası var, qarışqaların da yuvası var, amma bizim bir insan və ya bir qul kimi də bir yuvamız, həyatımız yoxdur. Budurmu siyasət, budurmu söylədiyiniz inkişaf? Budurmu insan həyatına verilən dəyər? Niyə bu qədər qəddarsınız…Bu qəddar siyasət Sizin hakimiyyətin idarəetmə fəlsəfəsini və siyasi əxlaqını nümayiş etdirmirmi, Dövlət, Millət fəlsəfəsinin göstəricisi deyilmi. Sizin idarəetmə fəlsəfəniz nədir. Bir qrup YAP üzvləri ilə Dövlətin millətin sərvətlərini çapıb talamaq, bu sərvətləri xalqla, ölkə vətəndaşları ilə brabər səviyyədə, ədalətli bölməmək… Deyə bilərsinizmi şəxsən sizin neçə eviniz, nə qədər varınız, pulunuz var…Deyə bilərsinizmi, bəs bizim niyə heç nəyimiz yoxdur…bəs biz niyə məhrumuq bütün bunlardan…Kimdir günahkar. Bizmi günahkarıq ki, sizin soyğunçu, talançı hakimiyyətinizə dözürük…Nədən siz, XXI əsrdə Azərbaycanı Qullar üsyanına sürükləyirsiniz…

Hörmətli Mehriban xanım. Xatırladıram ki, AMEA-nın Prezidenti Akif Əlizadəyə ərizə yamışam ki, heç olmasa bizə yataqxana verilməsinə kömək edin. Küçədə qalmışıq…Amma ərizəmiz nəticəsiz qalıb, dəfələrlə köməkçisinə zəng vurmuşam ki, məni qəbul etsin dərdimi deyim, müxtəlif bəhanələrlə hətta qəbul belə etməyib. Deyin, alim olmaq, tədqiqat aparmaq üçün mən hardan stimul almalıyam, axı mənə heç insan kimi, hətta heyvan kimi belə dəyər verilmir. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində heyvanların belə hüquqları qorunur, mənim insan demirəm, bir heyvan kimi də haqlarım yoxdumu bu ölkədə?

Dəyərli Mehriban xanım. AMEA-da əmək haqları az olduğu üçün kirayə haqqını ödəyə bilmirdik və bu səbəbdən həyat yoldaşım elmdən uzaqlaşdı, AMEA-da işdən çıxdı və başqa işə keçdi. Indi sevinirik ki, heç olmasa kirayə haqqını ödəyə bilirik. Həyatımızda bu 20 ildə yeganə irəliləyişimiz bu olub ki, biz kirayə haqqını ödəmək imkanı qazanmışıq. Bəs bu nə qədər davam edəcək? Həyat yoldaşım aspiranturanı bitirən kimi hərbi xidmətə getdi, Vətənə xidmət etməliyəm,Vətəndaş borcumu yerinə yetirməliyəm dedi. Mən özüm isə bircə gün də ailəm, övladlarım üçün yaşamadım 17 yaşımdan meydanlarda Dövlət, Vətən, Millət , Azadlıq deyə mübarizə aparmışam, ölkəmi xarici ölkələrdə təmsil etmişəm, məqalələr yazmışam, məruzələr etmişəm. Amma bu vətəndə yaşamaq üçün bir ev, bir köşə belə tapmadım. Bəs mənim dövlətim məni nə zaman qoruyacaq, mənə nə zaman sahib çıxacaq? Indi nə etməliyəm? Siz deyin. Uğrunda hər şeyimi fəda etdiyim Ölkəmdənmi çıxıb getməliyəm, heç vaxt insan kimi yaşamadığım Vətənimdənmi çıxıb getməliyəm?. Mən bir dəfə 1988-ci ildə Vətən itirmişəm, bunun acısını, travmasını hələ yaşayıram, ikinci dəfəmi Vətən itirməliyəm…Mənim həmişə bir Vətən idealım olub. Bədbəxtlikdənmi, xoşbəxtlikdənmi mən vətənimə, millətimə çox bağlıyam və əslində həmişə məhz Millətim üçün çalışmışam, yaşamışam. Özüm üçün yaşasaydım, şübhəsiz ki, asanlıqla bu ölkəni tərk edərdim…bu gün belə bu şanslarım çox, çoxdur. Mən biliklərimi, enerjimi, bacarıqlarımı, ideyalarımı öz ölkəmin inkişafına, gələcəyinə xərcləmək istəyirəm. Təəssüf ki, sizin apardığınız siyasət ucbatından, bu ölkədə yaşamağa yerimiz olmadığı üçün ölkəmi tərk etmək məcburiyyətindəyəm… amma bunu heç istəmirəm. Azərbaycandan nə qədər bilikli, bacarıqlı insanların ölkəni tərk etməsinin fərqindəsinizmi, niyə bunun qarşısını almaq üçün heç bir tədbir görmürsünüz? Siz, vətənimizi bizdən alırsınız…Sizin üçün Vətən mülkiyyətdir, mənim üçün kutsal məkan və dəyərlər, kutsal toxunulmazlıq…

Bu dövlət mənim də dövlətimdir. Siz onu qəsb etmisiniz.Onun sərvətlərindən, imkanlarından yararlanmaq, insan kimi yaşamaq mənim də haqqımdır, mənim övladlarımın da haqqıdır. Siz onun bütün sərvətlərini mənimsəmisiniz. Siz , bizi bu ölkədə yaşamaqdan məhrum edirsiniz…

Bizə də, bizim ailəmizə də bu vətəndə yaşamaq imkanı yaradılmalıdır, AMEA alimləri, işçiləri də bu hüquqlardan yararlanmalıdır. Biz də insanıq və biz də öz evimizdə, öz ölkəmizdə yaşamalıyıq…

Cənab prezident. Cavabını almadığım bu məktubu sizə təqdim etməkdə məqsədim bizim ailəmizin şəxsində öz vətəndaşlarınızın sosial durumları və iztirablarını sizə çatdırmaq idi . Bu məktubumla bərabər, etdiyim məruzəni də diqqətinizə çatdırmaq üçün çapa göndərirəm və bilmirəm bundan sonra nələr olacaq.

Cənab prezident. Indi isə 16 mart 2017-ci ildə Badamdar otelin Konfrans zalında “Azərbaycanda Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olunmasında elm və tədqiqatların rolu” mövzusunda keçirilən beynəlxalq konfransda “Dayanıqlı inkişafın sosial-fəlsəfi istiqamətləri və bu sahədə ölkəmizdə həyata kçirilən tədbirlər” adlı məruzəmi sizə təqdim edirəm.

Məruzənin mətni. XXI yüzillikdə dövlətlərin, ölkələrin inkişaf göstəricisi hərbi- siyasi -iqtisadi gücü ilə yox, insanın xoşbəxtliyi və mənəviyyatın yüksəlişi meyarı ilə ölçüləcəkdir. XXI əsr insan inkişafı paradiqması məhz bu sözlərlə başlayır: “Hər bir dövlətin həqiqi sərvəti – onun insanlarıdır.”

Davamlı inkişaf konsepsiyasının tərkib hissəsi olan İnsan inkişafı paradiqması BMT tərəfindən XX əsrin 90-cı illərindən işlədilməyə başlamışdır.

Avropa humanizmindən 500 il əvvəl Azərbaycanın,Türk- islam-şərq mədəniyyətinin ideya qaynağı olmuş İnsan bütün yaradılışın əşrəfi hesab edilmiş, Yaradanın İnsanda təcəlla etdiyini irəli sürən filosoflar , “Qorxdular haqq deməyə, döndülər insan dedilər”(İ. Nəsimi, Hürufilik,Ələvilik təriqətləri) deyərək vəhdət-əl vücud və panteizm(Ş.Təbrizi, M.Həllac,İbn Ərəbi) konsepsiyalarını formalaşdırmışlar, Azərbaycanda, Türk-İslam mədəniyyətində, İnsanı yüksəltmək, ideallaşdırmaq hərəkatı-Sufizm doğulmuşdur. İnsan inkişafının sosial ədalət və bərabərlik mühitində mümkün olduğunu nəzərə alaraq, Sosial bərabərliyi praktiki həyatda tətbiq etməyə nail olan Əxi təşkilatları qurmuşlar. Bu ənənəni Azərbaycan cümhuriyyətinin qurucusu M.Ə.Rəsulzadə sosial bərabərlik ideyasına əsaslanan sosial dövlət konsepsiyasını –Solidarizm nəzəriyyəsini yaratmaqla davam etdirmişdir. Məhz buna görə də mən, Fəlsəfə institutu adından təklif edirəm.Tarix və mədəniyyətimizin köklərində yatan İnsan inkişafı ideallarını BMT-nin İnsan inkişafı konsepsiyaları ilə çulğalaşdıraraq, həmçinin ”Azərbaycanda Sahibkarlığın İnkişafı (1993-1995)” Dövlət Proqramını , “Azərbaycan Respublikasının demoqrafik inkişaf konsepsiyası”, “Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafına dair Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və iqtisadi inkişaf üzrə Dövlət Proqramı, “Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramını, “Azərbaycan Respublikasının məşğulluq strategiyası” Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatına dair Dövlət Proqramı”nı və “2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan respublikası prezidentinin sərəncamlarını, əsas alaraq 2018-ci ili “İnsan”ili, “İnsan inkişafı və sosial bərabərlik ili” elan edək. Və “İnsan” ilində bu sərəncamdan irəli gələrək Azərbaycanda davamlı insan inkişafı dövlət proqramında nəzərdə tutulmuş tədbirlərin reallaşmasında dövlət-cəmiyyət-millət səfərbərliyinə,vətəndaş aktivliyinə və təşəbbüslərinə nail olmaqla Azərbaycan prezidentinin “Qara qızılı insan qızılına çevirmək”strategiyasının reallaşmasına çalışaq.

Məlumdur ki, 2000-ci ilin sentyabrında Nyu-Yorkda BMT-nin təşkilatçılığı ilə 147 ölkənin başçısı Minilliyin sammitinə toplaşaraq, Minilliyin İnkişaf Məqsədlərini (MİM) əks etdirən birgə Bəyannamə imzalamış və bununla da yoxsulluğun azaldılması məsələlərini özlərinin 2015-ci ilə qədər öhdəlikləri kimi müəyyənləşdirmişlər. Həmin qlobal məqsədlərdən birincisi məhz ifrat yoxsulluq və aclıq içində yaşayan dünya əhalisinin sayının yarıyadək azaldılmasını nəzərdə tutur. Minilliyin Bəyannaməsinə qoşulan bir ölkə kimi, Azərbaycan Respublikasında da bu öhdəliyin ölkə şəraitinə uyğun şəkildə həyata keçirilməsini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2003-cü il 20 fevral tarixli Fərmanı ilə “2003-2005-ci illər üçün Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və iqtisadi inkişaf üzrə Dövlət Proqramı” təsdiq edilmişdir.

2008-2015-ci illərdə YADİDP-nin aşağıdakı əsas doqquz strateji məqsədi müəyyənləşdirilmişdir:

1. qeyri-neft sektorunu tarazlı inkişaf etdirməklə davamlı iqtisadi artımın təmin edilməsi;

2. əhalinin gəlir əldə etmək imkanlarının genişləndirilməsi, yoxsul əhalinin sayının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına nail olunması;

3. səmərəli sosial müdafiə sistemini inkişaf etdirməklə yaşlı əhalinin, aztəminatlı ailələrin və sosial cəhətdən xüsusilə həssas qrupların sosial riskinin azaldılması;

4. qaçqınların və məcburi köçkünlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması tədbirlərinin sistemli şəkildə davam etdirilməsi;

5. təhsil və səhiyyə sahəsində əsas xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və onları əldə etmək üçün bərabər imkanların yaradılması;

6. sosial infrastrukturun inkişaf etdirilməsi, kommunal xidmətlər sisteminin təkmilləşdirilməsi;

7. ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması, ətraf mühitin davamlı idarə olunmasının təmin edilməsi;

8. gender bərabərliyinin dəstəklənməsi;

9. dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi.

Bununla yanaşı, Azərbaycan BMT-nin 2015-ci ilin 25-27 sentyabr tarixlərində keçirilən Davamlı inkişaf sammitində 2016-2030-cu illər üçün təsdiqlənmiş Davamlı inkişaf məqsədlərinə qoşulmuşdur. Bu proqramın tərkib hissəsi kimi Dördüncü Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun Davamlı inkişaf və ekoloji sivilizasiya” dəyirmi masası keçirilmiş, davamlı inkişaf prioritetləri müzakirə olunmuşdur.

“Davamlı inkişaf” termini ətraf mühit və inkişafa dair Beynəlxalq Komissiya (Bruntland komissiyası) tərəfindən 1987-ci ildən işlədilməyə başlanmışdır.

Davamlı inkişaf hazırki dövrdə bütün tələbatları ödəməklə yanaşı gələcək nəsillərin də öz tələbatlarını ödəmək qabiliyyəti və istəyini təmin etməyk ideyasıdır.

BMT-nin Rio de Janeyro-92 konfransında qəbul edilmiş və Davamlı İnkişaf üzrə öz milli strategiyasını hazırlamaq üçün “XXI əsrin gündəliyi” adlanan bu sənəd XXI əsr üçün dünya ölkələrinin iqtisadi, sosial və ekoloji aspektləri əhatə edən Davamlı Inkişaf konsepsiyasını hazırlamaq üçün ümumi fəaliyyət proqramıdır.

Ətraf mühit və inkişafa dair Rio-de-Jeneyro bəyannaməsinə aşağıdakı ideyalar daxildir:

İnsanlar təbiətlə həmahəng sağlam və məhsuldar yaşamaq hüququna malikdirlər. Bugünki inkişafı gələcək nəsillərin ziyanına olaraq həyata keçirilməməlidir.Davamlı inkişafı həyata keçirtməkdən ötrü ətraf mühitin mühafizəsi inkişaf prosesinin ayrılmaz hissəsini təşkil etməlidir və buna ondan ayrılıqda baxılmamalıdır. Sabit inkişafı təmin etmək və əhalinin çoxunun tələblərini ödəməkdən ötrü yoxsulluğun kökünün kəsilməsi və dünyanın müxtəlif hissələrində həyat səviyyələrinin qeyri-bərabərliyinin ləğvi nəzərdə tutulur.

Davamlı inkişafın əsas vəzifəsi insanın tələbat və istəklərinin ödənilməsi ilə ifadə olunur. Resursların və imkanların təkcə adamların indiki nəsli üçün deyil, həmçinin indiki və gələcək nəsillər arasında, həmçinin insanla digər bioloji növlər arasında ədalətli bölgüsü.

Davamlı İnkişaf iqtisadi, sosial, ekoloji aspektləri əhatə etməklə Minilliyin inkişf məqsədlərinə əsaslanır. Yer kürəsində insanın ən optimal şərtlərlə mövcudluğunu təmin etmək, eyni zamanda növbəti nəsillərin gələcəyini təmin etmək üçün davamlı inkişafın əsas sütunları şəxsi inkişaf, iqtisadi inkişaf və ətraf mühitin mühafizəsidir. Daha çox sosial komponentləri əhatə edən davamlı inkişaf konsepsiyası-insan həyatının normal şəkildə davamlılığını nəzərdə tutur.

90-cı ildə BMT tərəfindən irəli sürülən Davamlı İnkişaf Konsepsiyasının tərkib hissəsi olan İnsan inkişafı Konsepsiyası insan həyatının təkcə iqtisadi tərəflərini yox, onun sosial aspektlərini-təhsil, səhiyyə, ekologiya,demoqrafiya, mədəniyyət, ailə və məişət və s.əhatə edir. Insan inkişafı sosial həyatın bütün sahələrində fərdin inkişaf imkanlarının genişlənməsini əsas tutur.

Hazırda dünyada sosial tərəqqinin səviyyəsi- insanların sağlamlıq,uzunömürlülük, dünyagörüş səviyyəsi, mənəvi-psixoloji vəziyyəti ilə müəyyənləşir. İqtisadiyyatdakı nailiyyətlər istehsal və istehlak həcmi ilə deyil, insanların mənəvi dünyagörüşünün səviyyəsi və mənəvi-psixoloji sağlamlıq vəziyyəti ilə şərtlənir

Davamlı inkişaf konsepsiyasında İnsanın-təbiətin-Cəmiyyətin üzvi vəhdətdə inkişafı əsas götürülür.

Davamlı İnsan inkişafı Konsepsiyasında indiki və gələcək nəsillərin həyat tələbatlarını ödəmək, öz qabiliyyətini inkişaf etdirmək üçün bütün insanlara bərabər imkanların yaradılması nəzərdə tutulur. Davamlı inkişafın üç əsas istiqaməti olan iqtisadiyyat, ekologiya və sosial sahə içərisində əsas hərəkətverici qüvvə insan potensialıdır. İnsan inkişafı isə təbiətlə-cəmiyyətin tarazlığı kontekstində mümkündür.Sosial ədalət, sosial bərabərlik və ekoloji təhlükəsizliyi özündə birləşdirən iqtisadi inkişafa əsaslanır.

Artıq XXI əsrdə “İnsanlar iqtisadiyyatın inkişafına yox, iqtisadiyyat insanların inkişafına xidmət etməlidir”prinsipi əsas götürülür.İnsan inkişafı-Demoqrafik xarakteristika, Ətraf mühit, urbanizasiya və mənzil-məişət şəraiti, sağlamlıq və qidalanma, Təhsil, iqtisadi fəallıq, Sosial qruplar və əhalinin təşkil olunma səviyyəsi, Sosial təminat, mədəniyyət və asudə vaxt,Vaxtdan səmərəli istifadə ,ictimai qaydalar və təhlükəsizlik, Sosial münasibətlər və siyasi fəaliyyət aspektlərini əhatə edir.davamlı inkişaf tərəqqinin, inkişafın bütün parametrlərinin və prioritetlərinin harmonik şəkildə əlaqələndirilməsini tələb edir.

Azərbaycanda Davamlı İnkişaf Konsepsiyasının əsas aspektləri yoxsulluğun azaldılması, tarazlı inkişafın təmin edilməsidir. Davamlı inkişafın Azərbaycan modelinin strateji istiqamətləri Dünyanı və ölkəmizi davamlı inkişafa necə transformasiya etməli olduğumuzu bilməkdən keçir. Bunun da yolu bilgi toplumu yratmaqla “kollektiv intellekt” strategiyasına malik olmağımızdan keçir.

Minilliyin proqramı çərçivəsində 2020-ci ilə qədər Yoxsulluğun azaldılması, sosial bərabərliyə əsaslanan tarazlı cəmiyyət, rifah cəmiyyəti, bilgi cəmiyyəti,ekoloji cəmiyyət formalaşdırmaq Azərbaycanda inkişaf prioriteti olmalıdır. “Qara qızılı insan kapitalına çevirmək” strategiyası, “Yaşıl inkişaf” strategiyası, “Gənclərin və qadınların enerjisindən istifadə etmək” strategiyası dövlət siyasətimizin əsasını təşkil etməlidir. Davamlı iqtisadi inkişaf və yoxsulluğun azaldılması gənclərin ölkənin iqtisadi və sosial həyatında fəal iştirakını tələb edir. Ölkə əhalisinin 55%-ni uşaq və gənclər təşkil edir, qeydə alınmış işsizlərin 51%-ni gənclər təşkil edir. Bu səbəbdən, gənclərin əksəriyyəti ölkənin iri şəhərlərinə və yaxud digər ölkələrə miqrasiya edir. Dövlət bunun qarşısını almalıdır. Bildirməliyik ki, BMT XXI əsri təhsil əsri elan etmişdir. Ölkə Prezidentinin 2007-cı il 16 aprel tarixili 2090 nömrəli Sərəncamı ilə “2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı” qəbul edilmişdir. BMT-nin “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyasına uyğun olaraq, Uşaq Hüquqları üzrə Milli Fəaliyyət Planı həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Davamlı insan inkişafı konsepsiyasının əsas prioritetlərindən biri də ekoloji sivilizasiyanın formalaşdırılmasıdır. Ekoloji sivilizasiya bir sistem kimi başa düşülməlidir, ətraf mühitin çirklənməsi, təbii resurslardan istifadə isə bu sistemin tərkib elementləridir. Ekoloji sivilizasiyanın formalaşması üçün “sosial məsuliyyət” anlayışı inkişaf etdirilməli ekoloji təhsil və ekoloji mədəniyyətə malik insan formalaşdırılmalıdır. Ekoloji etika, ekoloji politologiya, tarixi ekologiya, etnoekologiya kimi məsələlər elmi tədqiqata cəlb olunmlıdır. Yalnız yaxşı idarəçilik və dövlət institutlarının, vətəndaş cəmiyyətinin və özəl sektorun fəaliyyətinin kombinasiyası davamlı inkişafa nail olmaq üçün əsas şərtdir. Sosial məsuliyyətin ekoloji ölçüsü -insanın və bəşəriyyətin, xüsusilə qadın və uşaqların xeyri üçün əldə olunmuş nailiyyətlərin daha da inkişaf etdirilməsi və qorunması meyarı ilə müəyyən olunmalıdır. Davamlı inkişafa çatmaqdan ötrü qadınların hər tərəfli inkişafı vacibdir. Gənclərin yaradıcı qüvvələrinin iştirakı zəruridir. İlham Əliyevin Forumun açılışındakı nitqində dediyi kimi “təbii sərvət kimi enerjinin istifadəsindən deyil, insanın, xüsusilə gənclərin enerjisindən istifadə edilməlidir”. Təhsil sahəsində gənclərə daha çox imkan yaradılmasının zəruriliyi davamlı inkişafın əsas şərtidir. Təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə məsələsinə gəlincə ekoloji təhlükəsizlik və mədəni irsin qorunması sahəsində insanların maarifləndirilməsi, ekoloji mədəniyyətin tərbiyə edilməsi, yeni düşüncə tərzinin formalaşması kimi məsələlərin mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini qeyd etməklə bərabər, iqtisadiyyat, insan, ekologiya və mədəniyyət sahələrindəki inkişafın qarşılıqlı şəkildə, bir-biri ilə üzvi əlaqədə olduğunu hesab edirik. 2003-2010-cu illəri əhatə edən “Azərbaycan Respublikasında ekoloji cəhətdən dayanıqlı sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Proqram”, 2003-2008-ci illəri əhatə edən “Azərbaycan Respublikasında meşələrin bərpa edilməsi və artırılmasına dair Milli Proqram”, “Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər planı” və s. hazırda icra olunmaqdadır.

Davamlı inkişaf, yaşıl iqtisadiyyat, ekologiya və mədəniyyət inkişafın yeni yollarının axtarışı məsələləridir. Sosial problemlər həll olunmadan ekoloji problemlərin həllinin qeyri-mümkün olduğunu və bu məsələlərin mərkəzində insanın dayandığını qeyd edirik. Ekologiya və ətraf mühit sahəsində yaxşı idarəçilik standartlarını tətbiq etməklə yaşıl inkişaf strategiyası yaratmaq vacibdir. Yaşıl inkişaf strategiyası əsasında dövlət Erməni işğalı altında olan İrəvanın,Qarabağ və ətraf bölgələrin ekaloğiyasına vurulan zərərləri, eyni zamanda Azərbaycanın mədəniyyət abidəsi olan Urmu gölünün qurudulmasını da beynəlxalq təşkilatlar qarşısında qaldırmalı, Urmu gölünün qurudulmasının qarşısının alınması məqsədilə İran-Azərbaycan müştərək komissiysının yaradılmasına cəhd edilməlidir. Ermənistanda tikilmiş Metsamor AES-nın Azərbaycan və Qafqaz ekalogiyasına mənfi təsiri qeyd edilməlidir. Azərbaycan Qafqazda ətraf mühitin mühafizəsinə dair Assosiasiyanın yaradılması təşəbbüsünü öz üzərinə götürməlidir.

Müasir dövrün qlobal çağırışları təkcə idarəçilik yanaşmasının dəyişilməsini deyil, həm də mədəni transformasiyanın baş verməsini tələb edir. Mədəni transformasiya zamanı Milli identikliyin qorunması,özəlliklə Azərbaycanda dominant Türk kimliyinin və dilinin qorunması vacib şərtdir. Soyadların türkləşdirilməsi və Rus “ov, yev” mənsubiyyət şəkilçilərinin ləğv edilməsi şərtdir.

Qeyd etməliyik ki, davamlı inkişaf bütün dünyada yoxsulluğun aradan qaldırılmasından sonra mümükündür. XXI əsrin ilk illərinə olan məlumata görə, yoxsulluq dünya dövlətlərinin 2/3 hissəsini əhatə edən problemdir. Dünyada 1,2 milyarda yaxın insan yoxsulluqdan əziyyət çəkir, təqribən 2 milyard insanın gündəlik gəliri isə bir dollardan aşağıdır. Təbii ki, bütün bunlar dünya ölkələri üzrə gəlirlərin ədalətsiz bölgüsü ilə bağlıdır. Hazırda əksər dünya dövlətlərinin başlıca məqsədi olan davamlı inkişafa keçidin də əsas tələbi, məhz gəlirlərin ədalətli bölgüsünə nail olmaqdır.

Gəlirlərin ədalətli bölgüsü şüuru, həmçinin istehlak etikası formalaşdırılmalıdır.Bu sahədə praktiki addımlar atılmalı davamlı inkişafa dair AMEA əməkdaşlarının bütün bölgələrimizdə xalqa və məmurlara məruzələri təşkil olunmalıdır. İqtisadiyyatın “ekologiyalaşdırılması” və “davamlı inkişaf naminə hərəkatlar” yaradılmalıdır. Mədəniyyətin transformasiyasında ekoloji sivilizasiya yaratmaq əsas məqsəd olmalıdır. əhalinin ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində maarifləndirilməsində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının, medianın rolunu vurğulamaqla bərabər qeyd edirik ki, inkişafın etik əsasları formalaşmadıqca davamlı inkişafa nail olmaq qeyri-mümkündür

Azərbaycanda İnformasiya və kommunikasiya texnologiyalarından (İKT) istifadə imkanlarının genişləndirilməsi, Turizmin inkişaf etdirilməsi, Məşğulluq siyasəti və əhalinin sosial müdafiəsinin təşkili, insan kapitalının inkişafı və sosial tərəqqi, Mədəniyyətin inkişafı, Gender siyasətinin formalaşması istiqamətində xeyli işlər görülmüşdür. “Azərbaycanda qadınların rolunun artırılmasına dair tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 14 yanvar tarixli Sərəncamı imzalanmış, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2000-ci il 6 mart tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Milli Fəaliyyət Planı (2000-2005-ci illər)” təsdiq edilmiş, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında dövlət qadın siyasətinin həyata keçirilməsi haqqında” 2000-ci il 3 iyun tarixli Fərmanı qüvvəyə minmişdir. Azərbaycan həmçinin 1995-ci ildə BMT-nin “Qadınlara münasibətdə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv olunması haqqında Konvensiyası”na qoşulmuşdur. 1998-ci ildə Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmış, 2006-cı ildə isə onun əsasında Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi (AQUPDK) formalaşdırılmışdır. 2006-cı il oktyabrın 10-da “Gender (kişi və qadınların) bərabərliliyinin təminatları haqqında“ Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir. Lakin qanunlar qəbul edilsə də, sərəncamlar imzalansa da onların tətbiqi və reallaşması yönümündə böyük problemlər mövcuddur. Ailənin bir institut kimi qorunması ilə bərabər,qadın liderlərin yetişdirilməsinə qayğı dövlət siyasətinin əsasını təşkil etməlidir. Davamlı inkişaf konsepsiyasının reallaşdırılmasında vətəndaş cəmiyyətinin və kütləvi informasiya vasitələrinin rolu böyükdür. Vətəndaş cəmiyyəti Dövlət idarəçiliyinin demokratik prinsiplərə əsaslanmasından, azad seçki sisteminin və siyasi mədəniyyətinin olmasından keçir. Vətəndaş cəmiyyətinin formalaşmasının əsasında isə QHT-lərin və azad mətbuatın formalaşması və onların fəaliyyətinin ictimai həyatın bütün sahələrini əhatə etməsi durur.

Son söz əvəzi. Cənab prezident, bir vətəndaş kimi Sizin siyahınıza düşsəm də, düşməsəm də, nə qədər ki, siz prezidentsiniz, nə qədər ki, Azərbaycanda YAP hakimiyyətdədir, mən həmişə sizə müxalifət olacam. Mən sizin dəyərlərinizi, idarəetmə fəlsəfənizi, sosial-iqtisadi siyasətinizi bəyənmirəm, qəbul etmirəm, uğurlu hesab etmirəm, paylaşmıram. Mənim dəyərlərim müsavatçılıqdır, liderim M.Ə.Rəsulzadədir. Siz isə Müsavatçılığın əsas prinsipi olan sosial dövlət ideyasını tətbiq etməklə tarixdə və vətəndaşlarımızın xatirələrində müsbət obraz kimi qala bilərsiniz. “Sosial dövlət” ideyası sərvətlərin və gəlirlərin bütün vətəndaşlar arasında bərabər ədalətli bölgüsünə əsaslanır və hakimiyyəti qəsb etmiş bir zümrənin dövlət malını, xalqın malını talamaqdan, mənimsəməkdən qətiyyətlə imtina edir. Bunu isə yalnız M.Ə.Rəsulzadə kimi Dövlət,Vətən, Millət əxlaqına və vicdanına sahib olan liderlər bacarar, gerçəkləşdirər.

Cənab Prezident. Sizin prezidentliyiniz dövründə “İnsan xoşbəxtliyi” yoxdur, əgər yoxdursa Prezident olmağa dəyməz!!

Sayğılarla. Yasəmən Qaraqoyunlu.


İlqar Yaqubov: “Məni ləkələyənlər tarix və xalq qarşında mütləq cavab verəcəklər”

“Övladlarınız da özünüz kimi bu ölkəyə MMC kimi baxırlar”

Azərbaycanda təkcə sıravi vətəndaş əzilmir, hüquqlarından məhrum edilmir. Siyasi hakimiyyəti tənqid edən istənilən şəxs cəza maşınına salınır. Fəhləsindən ailiminə, jurnalistindən ziyalısına, əsgərindən generalına qədər hər kəs hökuməti tənqid etmək istəsə, vətən xaini hesab olunacaq. Bu dəfə polis polkovnik-leytenant Yaqubov İlqar İlyas oğlu başına gətirilənlərdən danışır. 

ilqar2 -İlqar bəy, ilk olaraq sizi tanıyaq 

 - Mən Bakıda anadan olmuşam. 1986-cı ildə “Cəmşid Naxçıvanski” adına xüsusi hərbiləşdirilmiş  məktəbə  daxil oldum. Sonra Azərbaycan Respublikası DİN-in göndərişinə əsasən Rusiya  Federasiyasının Vladiqafqaz  şəhərində yerləşən DİN-in S.M.Kirov adına Ali Qırmızıbayraq Ordenli  hərbi məktəbində təhsilimi davam  elətdirdim. Həm də sambo idman növü ilə məşğul olurdum və  dəfələrlə fəxri kürslərdə layiq görülmüşəm,  idman ustasıyam. Dağlıq Qarabağ uğrunda gedən savaşda  könüllü döyüşmüşəm, müharibə veteranıyam.

 Polis Akademiyasını bitirib polis leytenantı rütbəsi verildikdən sonra Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlığa  Qarşı Mübarizə idarəsinin Banditizmə və digər təhlükəli cinayətlərə qarşı mübarizə idarəsinə  əməliyyat müvəkkili vəzifəsinə təyin olunub, 2001-ci ilə kimi xidmət etmişəm.

2001-ci ildə Səbail RPİ-nə təhqiqatçı, 2005-ci ildə Səbail RPİ-nin 9-cu, 2008-ci ildə Səbail RPİ-nin 39-cu PB-nə baş təhqiqatçı vəzifələrinə təyin olunmuşam.

2009-cu ildə Suraxanı RPİ-nə müstəntiq vəzifəsinə təyin olunmuşam. 2011-ci ilin aprel ayında könüllü olaraq təqaüdə çıxmış, həmin ilin iyul ayında DİN-nin göstərişinə əsasən DİO-da xidmətimi davam etdirilməsindən ötrü DİO-na yenidən bərpa olunub istədiyim vəzifəyə bərpa olunmağım barədə göstəriş verilmişdir. Mən DİN-in Polis Akademiyasında “DİO-da əməliyyat axtarış fəaliyyəti” kafedrasında müəllim vəzifəsinə təyin olunmağımı xahiş etdim və 13 iyul 2011-ci il tarixdə bu vəzifəyə təyin olunmuş və mənə polis polkovnik-leytenant rütbəsi verilmişdir. 

 ilqar4-Siz bu qədər zəngin keçmişə sahib olduğunuz halda nə baş verdi, niyə işdən uzaqlaşdırıldınız? 

-2015-ci ilin axırlarından başlayaraq hiss etdim ki, mobil telefonlarım dinlənilir. Təqib olunduğumu başa düşürdüm. Lakin heç bir gunahım olmadığına görə, ciddiyə almırdım. Nəhayət 07.04.2016-cı il tarixli, Ə318-001-16 saylı DİN-nin əmri ilə “Azərbaycan Respublikasının daxili işlər orqanlarında xidmət keçmə haqqında Əsasnamənin 9-cu (daxili işlər orqanları əməkdaşı adına ləkə gətirən ləyaqətsiz hərəkət etdikdə) bəndinə əsasən daxili işlər orqanlarında xidmətdən xaric edildim. Səbəb isə sosial şəbəkələrdə ictimai-siyasi məzmunlu statuslara tənqidi şərhlər yazmağım oldu. Facebook səhifəmdə müstəqil fikrimi ifadə etdiyim üçün orqandan xaric olunmuşam. Nə vaxtdan azad söz ləyaqətsiz hərəkət sayılır? DİN-nin Daxili Təhqiqatlar İdarəsində şəxsi həyatıma müdaxilə edilən suallarla üzləşdim. Hansısa bir xanımla şəxsi telefon danışığımı ictimailəşdirib məni ləkələməyə çalışıblar. Bu hadisə ailəmdə ciddi problem yaradıb. Məni qəsdən belə “biyabırçı” maddə ilə işdən çıxarıblar ki, heç bir yerdə işləyə bilməyim. İş üçün müraciət etdiyim yerlərdə bu əmrin (daxili işlər orqanları əməkdaşı adına ləkə gətirən ləyaqətsiz hərəkət etdikdə) sürətini gördükdə, yaxud orqandan nəyə görə çıxmağımla maraqlanıb məlumat aldıqda, işə götürməkdən imtina edirlər və buna görə də mən bu günə kimi heç bir yerə özümə iş tapa bilmirəm. 

ilqar 3 -Siz Polis Akademiyasında müəllim olduğunuzu dediniz, ümid edirəm ki, sizə  qarşı edilən haqsızlığı aidiyyatı qurumlarda hüquqi əsaslandırmısınız… 

 -Bu gün Azərbaycanda azad internetin mövcudluğu iddia olunur. Dövlət və hökumət  təmsilçiləri hər yerdə deyirlər ki, sosial şəbəkələrdə istənilən fəaliyyət azaddır və  istənilən insan bloq açıb, orada öz fikirlərini söyləyə və başqaları ilə bölüşə bilər. Hər  bir insan facebook səhifəsində özünü və düşündüyü ideyaları və digər məsələləri təbliğ  edə bilər. KİV-lər istədikləri informasiyanı sərbəst şəkildə toplayıb yaya bilər, o  cümlədən hakimiyyətin yürütdüyü siyasətə tənqidi və yaxud da dəstəkləyici münasibət  bildirə bilər. Mənə olan münasibətdə deyilənlərin tam əksinə şahid oldum. Bundan  başqa, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 32-ci (Şəxsi toxunulmazlıq  hüququ) maddəsində göstərilmişdir: “Hər kəsin şəxsi toxunulmazlıq hüququ vardır. Hər  kəsin şəxsi və ailə həyatının sirrini saxlamaq hüququ vardır. Qanunla nəzərdə tutulan  hallardan başqa şəxsi və ailə həyatına müdaxilə etmək qadağandır. Hər kəsin şəxsi və  ailə həyatına qanunsuz müdaxilədən müdafiə hüququ vardır. Öz razılığı olmadan  kimsənin şəxsi həyatı haqqında məlumatın toplanılmasına, saxlanılmasına, istifadəsinə  və yayılmasına yol verilmir. Qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, heç kəs  onun xəbəri olmadan və ya etirazına baxmadan izlənilə bilməz, video və foto çəkilişinə, səs yazısına və digər bu cür hərəkətlərə məruz qoyula bilməz. Hər kəsin yazışma, telefon danışıqları, poçt, teleqraf və digər rabitə vasitələri ilə ötürülən məlumatın sirrini saxlamaq hüququna dövlət təminat verir. Bu hüquq qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada cinayətin qarşısını almaqdan və ya cinayət işinin istintaqı zamanı həqiqəti üzə çıxarmaqdan ötrü məhdudlaşdırıla bilər. ilqar5Qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, hər kəs onun haqqında toplanmış məlumatlarla tanış ola bilər. Hər kəsin onun barəsində toplanmış və həqiqətə uyğun olmayan, tam olmayan, habelə qanunun tələbləri pozulmaqla əldə edilmiş məlumatların düzəldilməsini və ya çıxarılmasını (ləğv edilməsini) tələb etmək hüququ vardır. Göründüyü kimi Konstitusiyanın bu müddüası da kobudcasına pozulub. Belə ki, mənim mobil telefon danışıqlarıma qulaq asılıb, telefonla əlaqə saxladığım ancaq qadınlar telefon itməsi bəhanəsi ilə aldadılaraq Daxili Təhqiqatlar İdarəsinə çağırılıb, onlara təzyiq olunub, lüzumsuz şəxsi həyata müdaxilə sualları verilməklə izahatlar alınıb. Mənə isə aparılan araşdırma materialları ilə tanış olmağım üçün heç bir imkan yaradılmayıb, tanış olmağım tələb edildikdə “olmaz” cavabını almışam. Bu da Konstitusiyanın müddüasına birbaşa ziddir. Bundan əlavə onu qeyd etmək istəyirəm ki, orqandan xaric olunmağım əmrimdə rəhbərlik tərəfindən mənfi xarakterizə olunmağım göstərilmişdir. Əgər mən mənfi xarakterizə olunurdumsa, nəyə görə mənə polkovnik-leytenant rütbəsi verilib, nəyə görə son 5 il işlədiyim müddət ərzində bir dəfə də olsun intizam tənbehi verilməyib, əksinə mükafatlandırılmışam? 

ilqar6  -Siz rəhbərlik tərəfindən mükafatlandırılmısınız? 

 -Bəli, dəfələrlə. Bundan başqa, əgər mən ləyaqətsiz əməkdaş olmuşamsa, nəyə görə məni  ölkədən kənar və ölkə daxilində keçirilən çoxsaylı beynəlxalq tədbirlərə göndəriblər?  Əgər mən ləyaqətsizəmsə, ləyaqətsiz əməkdaş ölkəsini və DİN-ni necə təmsil edə, 5 il  müddətində müdavim və dinləyicilərə necə tədris edə bilər? Mənə qanunsuz olaraq,  qüvvədə heç bir intizam tənbehi olmadığı halda ən ağır intizam tənbehi verilib, orqanda  xidmət keçməkdən azad olunmuşam. Məni orqandan xaric etməsəydilər belə, bu cür  rüsvayçı təqiblə və biyabırçı yoxlamadan sonra orqanda qalıb işləməzdim və öz arzumla  xaric olunardım. Ancaq bu qanunsuzluqla kifayətlənməyib məni göstərdiyim kimi,  “Azərbaycan Respublikasının daxili işlər orqanlarında xidmət keçmə haqqında  Əsasnamənin 9-cu(daxili işlər orqanları əməkdaşı adına ləkə gətirən ləyaqətsiz hərəkət  etdikdə) maddəsi ilə orqandan xaric ediblər. 

-İlqar bəy, siz ümumilikdə neçə il xidmət etmisiniz?  -

Mən həmişə dövlətimə sədaqətli olmuşam, Rusiya Federasiyasında təhsilimi başa vurmağa cəmi 1 il qalmış Respublikanın çətin və mürəkkəb vəziyyətdə olan dövründə qayıtmışam, 3 il təhsilimi heçə verib yenidən 1-ci kursa qəbul olunmağımla razılaşıb yenidən təhsil almağa başlamışam, kimlərsə qaçıb isti yerlərdə gizlənəndə könüllü olaraq Qarabağ döyüşlərində iştirak etmişəm, hesab edirəm ki, Polis Akademiyasında təhsilimi başa vurduqdan sonra yuxarıda göstərilən xidmətlərdə ləyaqətlə, vicdanla xidmət etmişəm və heç kimdən də pis xidmət etməmişəm. Xidmət müddətində Qanunların aliliyinə tam riayət etmiş, vətəndaşların pozulmuş hüquqlarının bərpasına nail olmuş, əfsuslar olsun ki, sonda özüm haqsızlıqla üzləşmişəm. Ancaq hər zaman Dövlətə, onun Qanunlarına güvənmişəm, belə çıxır səhf etmişəm? 26 il - xidmət müddəti təqvimi hesablama ilə, imtiyazlı hesablama ilə 31 il, 03 ay, 24 gün xidmət illəri ilə “ləyəqətsiz” damğası vurulub orqandan xaric olunmuşam. 

ilqar7-Sizə qarşı haqsızlıq yaxınlarınız tərəfindən necə qarşılanır? 

-  Mən vətəndaşlar, nə vaxtsa dərs dediyim müdavim və dinləyicilər, işlədiyim insanlar içinə çıxıram, 2 azyaşlı, 3-cü sinifdə oxuyan oğlumu, 5-ci sinifdə oxuyan qızımı məktəbə aparıb-gətirirəm. Onların oxuduğu məktəbdə bu insanların yaxınları işləyir və uşaqları oxuyur, atalarına vurulan bu ləkə ilə onlar bu təhsil ocaqlarında necə təhsil alıb Dövlətə sadiq ola bilərlər? Mən heç özüm də bununla sona qədər razılaşmayacağam. Bundan başqa onu da bildirirəm ki, 2016-cı ilin aprel ayının 13-də barəmdə verilmiş əmrlərin əsillərini əldə etmək üçün səy göstərmişəm, ancaq işi aparan Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin əməkdaşı bu əmrlərin əslini mənə nə təqdim edib, nə də tanış edib, buna görə də məcburiyyət qarşısında qalıb avqust – sentyabr aylarında DİN-nin müavini, polis general-leytenantı yoldaş İsmət Əliyevin ünvanına əmrlərin sürətinin və əmək kitabçamın verilməsi ilə əlaqədar “onlayn” müraciət etmişəm. Mənə ancaq əmək kitabçası təqdim olunub, əmrlərin sürətlərinin heç biri verilməyib. 

-Bildiyim qədər məhkəmə vasitəsilə hüququnuzu qoruyursunuz. Mübarizənin harasındasınız? 

-04 noyabr 2016-cı il tarixdə barəmdə çıxarılmış əmrin maddəsinin dəyişdirilməsi xahişi ilə əlaqədar 2 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə müraciət etmişəm. 14 dekabr 2016-cı il tarixdə “iddia ərizəmin mümkünsüz sayılması, iddiaçı eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə yenidən məhkəmədə iddia qaldıra bilməsi, Qərardaddan şikayət qarardad tərəfə rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində 2 saylı Bakı İnzibati İqtisadi Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə verilə bilməsi” barədə 2-1(82)-3848/2016 nömrəli Qərardad çıxarılmışdır. 11 yanvar 2017-ci il tarixdə “Azərbaycan Respublikasının daxili işlər orqanlarında xidmət keçmə haqqında Əsasnamənin 9-cu(daxili işlər orqanları əməkdaşı adına ləkə gətirən ləyaqətsiz hərəkət etdikdə) maddəsi ilə orqandan xaric olunmağım əmrini ləğv edib, həmin Əsasnamənin 1-ci - “öz arzusu ilə daxili işlər orqanlarında xidmətdən çıxmaq barəsində yazılı ərizə verdikdə” maddəsi ilə orqandan xaric edilməyim barədə əmrin verilməsi barədə göstəriş verilməsi xahişi ilə Daxili İşlər Nazirinin ünvanına ərizə ilə müraciət etmişəm. 31 mart 2017-ci il tarixdə ərizəyə cavab alınmış, gözlənildiyi kimi də ərizədə ” Barənizdə qəbul edilmiş qərar əsaslıdır və onun dəyişdirilməsi məqsədəmüvafiq hesab edilmir” göstərilmişdir. 10.04.2017-ci il tarixdə yenidən 2 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə əmrin ləğv olunması xahişi ilə müraciət etmişəm. Ərizəm icraata götürülüb, hal-hazırda baxılır və növbəti məhkəmə baxışı 11.08.2017-ci il tarixdə saat 10.00-da olacaq. Əgər mən uzun müddət DİO-da işləmiş hüquqşunas kimi, polis polkovnik-leytenant rütbəsinə qədər yüksəlmiş əməkdaş kimi öz hüquqlarımı hüquqi müstəvidə qoruya bilmirəmsə, siravi vətəndaş öz hüquqlarını necə qoruyacaq, bu mümkün deyil. Budur acı reallıq, bunun da bir adı var - qanunsuzluq, özbaşınalıq və biyabırçılıq. 

ilqar8 -Məhkəmə çəkişməsi dövründə hər hansı təqib və təzyiqlə  üzləşmisiniz?

 -Əlbəttə davam edir. Təqib olunuram, keçirilən məhkəmə proseslərinə  qara rəngli, plonkalı, nömrəsiz cip markalı avtomobildə mülkü geyimli  şəxslər gəlib mənə mənəvi, psixologi təsirlər göstərirlər, mənə gizli  nömrədən hədələyici zənglər gəlir, məni həbs etməklə hədələyirlər.  Buna görə ölkəni tərk etmək məcburiyyətindəyəm. Ancaq hüquqi  müstəvidə mübarizəmi sona qədər davam etdirəcəm, sübut edəcəyəm ki,  mən ləyaqətsiz deyiləm. Mən əsgərəm, məni ləkələyənlər tarix və xalq  qarşında nə vaxtsa cavab verəcəklər, artıq bu dövlət mənim qismimdə  bir əsgərini, veteranını itirdi, ikinci namizəd əsgər evdə böyüyür, 10  yaşı var, mən hakimiyyətdə oturan şəxslərin hamısını əmin edirəm ki, o  bir gün də bu hökümətin ordusuna və bu hakimiyyətə qulluq etməyəcək,  buna əmin ola bilərsiz. Mənim kimi görün nə qədər əsgərlər qaçırmısız  bu dövlətdən. Övladlarınız da özünüz kimi bu ölkəyə MMC kimi  baxdığınızdan heç biri hərbi xidmətdə olmayıb. Əksəriyyətinin yaxşı halda adları hərbi xidmətdə və ya cəbhə bölgəsində olsa da, özləri xaricdə millətdən oğurladığınız pullarla kef edirlər. Ancaq açın qulaqlarınızı eşidin, harada olsanız belə yaşınızdan, tutuduğunuz mövqeydən aslı olmayaraq qanunsuz ləkələdiyiniz, həbs etdirdiyiniz gunahsız insanlar tərəfindən cavablarınızı artıqlamasıyla alacaqsınız. Bunu gecə yatanda fikirləşin və nəticə çıxarın, ancaq təəssüflər olsun ki, artıq gecdir, bu işin başlanğıcı artıq işə salınıb.

Xeber.İnfo

Hüseyn Alışzadə


Rüzgar Mövsüm: ''Həyatım təhlükədədir. Hakimiyyət orqanları bu xəbərlə mənə mesaj verirlər''

Artıq bir neçə gündür ki, hökumətyönümlü saytlar müstəqil jurnalist Rüzgar Mövsümün Almaniyadan deportasiya olunması barədə məlumat yayır. Bildirilir ki, onun fəaliyyəti araşdırılır. “Haqqın.az” saytı da Almaniya mediasına istinadən Rüzgar Mövsümün deportasiya edilməsindən yazıb. Jurnalist Meydan TV-yə açıqlamasında deyib ki, bu xəbərin yayılması onu Azərbaycanda təhlükənin gözlədiyini göstərir: “Bu xəbərin yayılması mənə bir daha sübut etdi ki, Azərbaycanda mənim azadlığım və həyatım təhlükədədir. Xüsusilə də 1 il ərzində olan yazılarıma görə hakimiyyəti qıcıqlandırmışam. Hakimiyyət orqanları bu xəbərlə mənə mesaj verirlər ki, etmədiklərini edəcəklər və yolumu gözləyirlər”.

Rüzgar Mövsümün Azərbaycana qaıytması, onu böyük təhlükə vəd edir


Əfqan Muxtarlının həbsi Azərbaycanda daha bir maraqlı ictimai-siyasi gündəm yaratmışdır. Belə ki, ölkənin hüdudlarından kənarda və beynəlxalq qaydaların pozulması da Azərbaycanın adıyla bağlıdır. Bu günlərdə konkret olaraq 29 may 2017-ci ildə müstəqil jurnalist Əfqan Muxtarlının Tbilisidən yoxa çıxıb Bakıda peyda olması əsl sürpriz oldu. Bu, bəlkə də mühacirətdə yaşayanlara barmaq işarəsi, o cümlədən jurnalistlərin susdurulmasına yönəlik bir addım idi.

Baş verənlərlə bağlı müxtəlif insanlar öz fikirlərini bildirir, Azərbaycanda demokratya uğrunda mübarizə aparmağın əhəmiyyətsiz olmasını bildirirlər.

İctimai-siyasi adamlarla yanaşı iş adamları da hadisədən narahatçılığını bildirmişlər. Kiçik sahibkarlıqla məşğul olan və İşgəncələrə Qarşı Azərbaycan Komitəsinin eksperti Fərhad Həsənov saytımıza açıqlamasında bildirmişdir ki, Əfqan Muxtarlının həbsi siyasi hakimiyyətin tənqidi münasibətə dözümsüzlüyünü göstərir: “Eyni zamanda müstəqil araşdırmaçı Əfqan Muxtarlı korrupsiya faktlarını açıqladığından və siyasi hakimiyyətdə təmsil olunanların xarici ölkələrdəki mülklərini təqdim etdiyindən həm də qıcıq yaradırdı. Buna görə da hakimiyyət Gürcüstan hökumətilə əlaqəyə girərək belə bir addım atmış, Əfqan Muxtarlının həbsinə nail olmuşdur. Sanki Əfqan Muxtarlını həbs edən hökumət yox, kriminal dəstədir”.

Fərhad Həsənov hesab edir ki, bu həbslərin davamlı olması Azərbaycanın imicinə zərər vurur və siyasi hakimiyyətin korrupsiya faktlarının açılmasına maraqlı olmadığını göstərir.


Cənab Prezident. Jurnalistlərin Mənzil Şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı imzaladığınız Sərəncamla yüzlərlə jurnalisti sevindirib, yüzlərlə jurnalistdə ümid yaratdınız. Heç şübhəsiz ki, məqsədiniz sosial şəraiti yaxşı olmayan, amma xalqına, dövlətinə, sənətinə sadiq və vurğun olan insanlara yardım etmək idi. Amma çox təəssüf Sizi aldatdılar, xalqla Sizin, mətbuatla Sizin aranızda uçurum yaratmaq istədilər. Kütləvi İnformasiya Vasitələrinə Dəstək Fondu məhz həmin mənzilə ehtiyacı olan çox sayda insana dəstək olmadı, Sizin xeyirxah təşəbbüsünüzə, mətbuatın keşiyində duran insanlara dəstək məqsədinizə kölgə saldılar. Nəinki bir Azərbaycan vətəndaşı, bir Azərbaycan gənci, məhz Azərbaycanın son 4 ilininin hər günün hadisələrini operativ və dəqiq çatdıran bir xəbər aparıcısı kimi hamıdan yaxşı mən əminəm ki, Sizin bütün neqativ hadisələrin aradan qaldırılmasına dərhal reaksiyanız var. İndi də Sizdən bu operativ reaksiyanı xahiş edirəm. 

Bəlkə də,bu işə kölgə salan kimlərinsə katibəsi, sürücüsü və ya evindəki xadimə qədər belə maddi durumum yaxşı deyil, ümid edirəm ki, Vüqar Səfərlini və digərlərini çağırıb, soruşacaqsınız ki, 255 mənzildən birini qaldığı evdə 10 nəfər yaşayan, 5 nəfərlik ailənin başçısı olan jurnalistə niyə vermədiz? Adımda nəinki ev, hətta daşınar və daşınmaz 100 manatlıq bir əmlak belə yoxdu. Sadəcə adıma “Rabitəbank”da 2 min manatlıq kredit borcu var. Heç utandırıcı deyil, əksinə qürurvericidi. Ona görə ki, hər ay maaşımdan dövlət büdcəsinə 134 manat pul ödəyirəm, 5 nəfərlik ailəmi və anamı 750 manat maaşla dolandırıram, amma əlimi rüşvətə uzatmıram. Bütün bunları yazmaqda məqsədim odur ki, məhz imzaladığınız Sərəncama laqqeyd yanaşıblar.
Altı il Jurnalistika oxumuşam, tam ali təhsilli jurnalistəm, qəzetdə başladım jurnalistikaya, daha sonra isə bir neçə televiziyada işlədim. 4 ildir ümumilli lider Heydər Əliyevin imzası və xeyir duası ilə açılmış “Space” televiziyasının Xəbərlər Proqramının rəhbər müaviniyəm, xəbərlərin əsas buraxılışının, “Hər Həftə” Analitik İnformasiya Proqramının, Abituriyent verilişinin aparıcısıyam. Evdə yer olmadığı üçün 2 oğluma və qızıma çarpayı almamışam, ümidim Sizin dəstəyinizə idi və hələ də ümid edirəm.

Elvin Basqallı


Xeber.İnfo Əsma Hüseyn balanın növbəti hekayəsini təqdim edir:

Uşaq evi ilə bağlı heç də xoş xatirələrim yoxdur. Orada ən kiçik səhv davranışa görə saatlarla danlanır, hətta əksər vaxtlarda döyülürdüm...

İlk dərs günü müəllimənin diqqətini cəlb edə bilmişdim. O, mənim istedadlı olduğumu dilə gətirib, ondan yaxşı istifadə etməyimi tövsiyyə elədi. Müəllimənin bu tövsiyyəsi məni çox ümidləndirmişdi. Gecələr də dərs hazırlayır, bir mətni təkrar-təkrar oxuyurdum.

 4-cü sinifi bitirəndə imkanli və ziyalı bir ailə məni övladlığa götürdü. Çox kədərlənmişdim. Çünki bir gün anamın gələcəyini və məni onun aparacağına çox ümid edir, anamı gözləyirdim. Xəyalımda anamla qurduğum həyatım paramparça olmuşdu. Övladlığa götürənlər onlara ata və ana deməyimi istəyir, mənə hər şey alır, çox zaman ayırırdılar. Mən o yaxşılığın qarşısında onları qırmamaq üçün özümü xoşbəxt göstərir, təbəssümlə hər davranışlarını qarşılasam da içimdə təlatüm yaşayırdım. Göz yaşlarımı içimə axıtdığım üçün daxilən köksümdə əbədi iz buraxdığını düşünürdüm.

İçimə axan göz yaşlarının açdığı yaraların göynəltisi axır ki, məni dilləndirdi. Ana qayğısı ilə nazımı çəkən, hər işimlə, düşüncəmlə maraqlanan Məryəm xanımdan soruşdum: Nə zamansa doğma anamı görə biləcəyəm?

Məryəm xanımın elə bil ürəyinə xəncər saplandı, gözünün ucu ilə məni süzüb verdiyim sualdan çox narahat olduğunu bildirimiş kimi sükuta üstünlük verdi.

... İllər ötdü, artıq böyümüşdüm. Elə Məryəm xanımın tövsiyyəsi ilə ürək həkimi olmuşdum. Bir gün çalışdığım xəstəxanaya vəziyyəti çox ağır olan bir xəstə gətirdilər. Bir anda narahat oldum. Sanki ən doğma adamım gözümün qarşısında ağrılardan qıvrılır, mən isə heç bir kömək edə bilmirdim. Özümü bir təhər toparlayıb xəstəyə yaxınlaşdım: nə baş verib, xanım? Heç bir cavab eşitmədim.

Xəstəyə yardım edən tibb bacısı həyəcanlı səslə: Qadının mağazada ürəyi tutub yıxıldığını deyirlər.

Mağazanın sahibi də orda idi. O, irəli gəlib söhbətə qarışdı: biz onunla 7 illik qonşuyuq. Bildiyimə görə o, ürək ağrısından əziyyət çəkirdi. Onun heç kimi yoxdur. Həyat yoldaşını itirib. O, xərçəng xəstəsi imiş. Qonşular arasında danışılır ki,  imkansızlıdan 3 yaşlı Məhəmməd adlı oğlunu uşaq evinə verib, sonra da arxası ilə gedə bilməyib, çox güman ki, Məhəmmədə görə ürək ağrısına tutulub.

 Gözlərini yumub, güclə nəfəs alırdı. Gümüş kimi parıldayan ağ saçından bir neçə teli üzünə düşmüşdü. Nur saçan çöhrəsinə xeyli baxdım. Güclə xatırladığım üzü yuxu kimi xatirimə gəlirdi.

... əməliyyat çox uğurla başa çatdı. Günlər keçdikcə, qadının vəziyyəti yaxşılaşırdı. Səhər onun otağına gedib vəziyyəti ilə maraqlandım. Qadın yaxşı olduğunu bildirdi və heç kimi eşitmədiyi tərzdə dedi: oğlum əməliyyat pulunu ödəyə bilməyəcəm. Dəfələrlə həkimə getmişəm, əməliyyat bahalı olduğu üçün ağrılara dözmək zorunda qalmışdım.

Oğlum deyərək, əlimi sıxdı. Bir anlıq gözlərim qaraldı, uşaq evində hər gün gözlədiyim, gözyaşlarımla qucaqlaşıb yatdığım və arxasınca deyindiyim anamı indi başa düşürdüm. Heç nə anlamasın deyə, tez özümü toparladım: anacan narahat olma pul ödənilib. Sən sağlamlığını düşün, elə şeylərlə özünü yorma.

Çox sevinirdi, baxışlarını gözlərimə zilləyib soruşdu: oğlum adın nədir?

Qəhər tutmuşdu, bir kəlmə belə danışsaydım, qəlbimə yığdığım illərin acısı göz yaşına dönüb selində boğacaqdı məni. Amma dərindən ah çəkib, Mən illər öncə uşaq evində buraxdığın Məhəmmədəm – deyə bildim.

O isə mənə sarılıb, oğlum məni bağışla, deyirdi... 


berlin1 Bir müddət əvvəl Almaniyada Azərbaycanda insan haqlarının pozulmasına, repressiyalara son qoyulması,  siyasi məhbusların azadlığa buraxılması tələbi ilə keçirilən aksiyada iştirak edən mühacirlərin yaxınlarına  təzyiq olunur. Bu haqda Azərbaycanın Berlindəki səfirliyi qarşısında keçirilmiş sözügedən aksiyada iştirak  etmiş şəxslərdən biri məlumat verib.

 

berlin2Məlumatda bildirilir ki, “Biz qul deyilik!”, “Siyasi məhbuslara azadlıq!”, “Avropa, Azərbaycanda insan haqlarına biganə qalma!” kimi şüarların səsləndirildiyi aksiyada xüsusən Heydər Əliyevin heykəlinin aşırılması Azərbaycan hakimiyyətini qəzəbləndirib. O gündən etibarən aksiyada iştirak edən şəxslərin hər biri ilə bağlı araşdırmalar başlanıb.

berlin3 “Hətta Almaniyadan deportasiya edilib Azərbaycana göndərilən şəxslər xüsusi  yoxlanılır, onun həmin aksiyada iştirak edib-etmədiyi müəyyənləşdirilir. Aksiya  iştirakçılarının Azərbaycandakı qohumları ciddi təzyiq altındadır. Onlardan birinin – İntiqam Xudiyevin  ataşı polis şöbəsinə çağrıldıqdan 3 gün sonra dünyasını dəyişib”, – deyə məlumatda bildirilir


Pozulan mülkiyyət hüququnun qarşılığında vəd edilən ən uzun bulvar, ən böyük ticarət mərkəzi Azərbaycanda mülkiyyət hüququnun pozulması adi haldır. Artıq bununla bağlı Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Azərbaycana qarşı bir neçə qərar qəbul edib. Nazilə Hacıyeva da 25 il Xətai rayonu Ərzurum qəsəbəsində yaşayıb. Nazilə xanımın yaşadığı ev ötən əsrin 70-ci illərində tikilsə də, əmlak şəhadətnaməsini 2000-ci ildə alıb. Onun sənəddə 48 kvadratmetr mənzil sahəsinə sahib olduğu göstərilib. Evin həyətində isə daha 98 kvadratmetr torpaq sahəsi olub. Sonradan mənzil sahibi torpaq sahəsində yardımçı tikililər inşa etdirib və çardaq quraşdırıb. Bu işlər aparılarkən o, evinin söküləcəyindən xəbərsiz olub. «Bakı Ağ Şəhər» layihəsinin ona qara günlər yaşatdığını deyən Nazilə Hacıyeva dövlət qurumlarından şikayətçidir. N.Hacıyeva deyir ki, əgər vaxtında evinin söküləcəyini bilsə, nə külli miqdarda pul xərcləyib təmir aparar, nə də çardaq quraşdırardı: «Ötən il təkcə təmirə 25 min manat xərclədim. Amma günün birində gəldilər ki, bura söküləcək, evinizdən çıxın. Əvvəlcə birkvadrat metrə görə 750 manat verirdilər. Etiraz aksiyası keçirdik, üç aylıq davadan sonra yaşayış sahəsinə görə 1000 manat verdilər. Hamam, tualet və digər yardımçı tikililərə də 750 manat. Qəsəbədə elə ev var idi ki, təkcə həyətyanı sahəsi 40 sotdan çox idi. Bizə qarşı çox haqsızlıq etdilər. Kimin mənzilinin sənədi var, kimin yoxdur, fərq qoyulmadı. Hər kəsə eyni miqdarda pul verib mülklərini sökdülər. Köçməyənin evini başına uçurdular. Ərizələrimizi məhkəməyə çatdıranadək evimizi dağıtdılar. Hətta tikinti materiallarının çıxarılmasına da imkan verilmədi». Bu layihənin qara günlər yaşatdığı təkcə Nazilə Hacıyeva deyil. Ərzurum qəsəbəsinin 500-dən artıq sakini eyni aqibəti yaşadı. Hətta dekabrın 21-də pulu ödənilmədən evindən çıxarılan bir neçə sakinin əşyaları günlərlə qarın altında qaldı. ...sökülən evlərə görə verilən vədlər... «Bakı Ağ Şəhər» layihəsi. Əhaliyə gözəl günlər vəd edən bu biznes layihəsinin icrasını üç şirkət birgə həyata keçirir. Layihənin memarlıq və mühəndis layihələndirilməsi ilə "ATKİNS" şirkəti məşğul olub. Şirkətin ən məşhur layihəsi, Ginnesin rekordlar kitabına daxil edilən Bürc-Əl-Arab – dənizdə inşa olunan oteldir. Layihə üzərində işə məşhur “Fosters + Partners” memarlıq şirkəti də cəlb olunub. Layihə çərçivəsində kommersiya məkanlarının təşkilinə isə ABŞ-ın “F+A Architects” (http://www.bakuwhitecity.com/az/partners/) arxitektura bürosu cəlb edilib. Layihə çərçivəsində paytaxtın «Qara şəhər» adlanan hissəsində yenidənqurma işlərinə təxminən 7 il öncə başlanılıb. «Azərbaycanda yüz illərdən bəri Qara Şəhər adlanan şəhər ağaracaq, təmizlənəcək, burada gül-çiçək əkiləcək və Azərbaycanın gözəl bir guşəsinə çevriləcəkdir». Keçmiş Prezident Heydər Əliyevdən gətirilən bu sitatla (http://www.bakuwhitecity.com/az/about/introduction/) başlanan layihə ilə bağlı gözəl vədlər verilirdi: «100 ildən artıq bir müddətdə neft sənayesində mühüm rol oynayan Qara Şəhərin dirçəlməsi üçün indiyədək görünməmiş perspektiv yaranıb. Təxminən 221 hektar ərazinin yeni təyinatlı şəhər kimi canlanması və investisiyalar üçün ən cəlbedici imkanlardan birinə çevrilməsi şansı var. Layihə başa çatdıqda, Bakı Ağ Şəhəri əhalinin sayına görə (50 000 sakin) Andorra Knyazlığı ilə müqayisə etmək mümkün olacaq. Tikintinin ümumi sahəsi 3,7 milyon kvadrat metr təşkil edəcək. Ərazidə 18 000 yaşayış və kommersiya vahidi tikiləcək, 48 000 iş yeri açılacaq. Bakı Ağ Şəhər mövcud olan Bulvar xəttini daha 1,3 km uzadaraq, onu dünyada ən uzun bulvarına çevirəcək. Bakı Ağ Şəhərin Fəvvarələr Meydanı ölçülərinə görə mövcud Fəvvarələr Meydanından (2 hektar) böyük olacaq. Bakı Ağ Şəhərin ərazisində regionun ən iri ticarət mərkəzi – Baku City Mall yerləşəcək. Bir sözlə, Bakı Ağ Şəhər layihəsi investisiyanın həcmindən asılı olmayaraq, investorlara hüquqi və təşkilati dəstəyin göstərilməsini təmin etməyi vəd etdi.

Bəs mülkü əlindən alınan sadə insanlar?


İyulun 17-si Bakı Apellyasiya Məhkəməsində həbsdəki jurnalist Fikrət Fərəməzoğlu ilə bağlı verilən şikayətə baxıb.

Şikayətdə jurnalistin evində qanunsuz axtarış aparıldığı və bəzi əşyaların götürüldüyü bildirilir. Bu şikayətə rayon məhkəməsində baxılıb və o təmin edilməyib. Həmin qərardan da apelyasiya şikayəti verilib.

İyulun 17-də keçirilən məhkəmə prosesi haqda AzadlıqRadiosuna jurnalistin hüquqlarını müdafiə edən vəkil Zibeydə Sadıqova məlumat verib.

Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin nümayəndələri məhkəmədə ifadə veriblər. Vəkilin bildirdiyinə görə, onlar deyiblər ki,Fikrət Fərəməzoğlunun mənzilində ümumiyyətlə axtarış aparılmayıb. Onu özü evə girib, kompüterini götürüb, çıxıb.

F.Fərəməzoğlu idarə təmsilçilərinin dediklərini təkzib edib. O, isə bildirib ki, mənzilində axtarış keçirilib və bu prosesdə iştirakı təmin edilməyib.

Heç bir axtarışda iştirakım təmin olunmayıb. Ancaq bütün sənədlərdə yazıblar ki, axtarış guya, mənim iştirakımla olub. Məni həbs edəndə maşınımda axtarış apardılar. Orda iştirak etmişəm, o vaxt da qandallı olmuşam. Bütün mahnı disklərini, avtomobildəki monitoru da götürdülər ”,- vəkilin bildirməsinə görə, jurnalist deyib.

Məhkəmə şikayəti rədd edib.

Jurnalistin vəkilləri qərarla razılaşmadıqlarını, yerli məhkəmə qərarlarından Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə şikayət edəcəklərini bildiriblər.

Sabunçu rayon Məhkəməsi jurnalist Fikrət Fərəməzoğlunun evində qanunsuz axtarış və əşyaların götürülməsi iddiası ilə bağlı verilən şikayətə iyulun 10-da baxıb, onu rədd etmişdi.

"Jam.az” saytının redaktoru Fikrət Fərəməzoğluna Cinayət Məcəlləsinin 182-ci maddəsinin müxtəlif bəndləri ilə ittiham verilib. O, müxtəlif restoran, iaşə obyektlərinin sahiblərindən hədə-qorxu ilə pul tələb etməkdə suçlanır.

Amma jurnalist ittihamı qəbul etmir, "restoran", "masaj salonu" adı altında fəaliyyət göstərən əxlaqsızlıq yuvalarını ifşa etdiyinə görə sifarişlə həbs olunduğunu bildirir.

Jurnalist 7 il azadlıqdan məhrum edilib.

F.Fərəməzoğlu 10 il öncə də cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmişdi. Həmin vaxt daxili işlər naziri Ramil Usubovun şərəf və ləyaqətini ləkələyən, yalan məlumatların yayılması iddiası ilə jurnalist məhkəməyə vermişdi. Nəticədə jurnalistə bir il şərti həbs cəzası kəsilmişdi.


6 -dən səhifə 207