Friday, November 24, 2017

Javid Jabbarli

Javid Jabbarli

Kanal13 internet televiziyası Bakı ofisinin rəhbəri Əziz Orucovun istintaq müddətini 3 ay uzadıblar. Bu barədə Ə.Orucovun həyat yoldaşı Lamiyyə Orucova məlumat verib: “Əziz Orucovun istintaq müddətini 3 ay uzatdılar. Orxan Babayev işi yekunlaşdıra bilmirmiş. O qədər “fərasətli”di ki, 4 ay kifayət etməyib ona. Əzizə 3 ay da versələr, 3 il də versələr o, dağlar qartalıdır, məskəni isə uca dağlar zirvəsidir. Əziz kimi ruhən azad insanları, azad düşünənləri hec vaxt həbs edə bilməzsiniz. Əziz Orucov hər zaman azad olub, yenə də azaddır. 4 divar hec vaxt onun azadlığını mehdudlaşdıra bilməz. Əksinə onu daha güclü və mübariz edəcək. Səninlə fəxr edirəm azad insan!”

Qeyd edək ki, Əziz Orucov 2 may 2017-ci il tarixində polisə müqavimət ittihamı ilə saxlanılıb. Ona 30 sutka inzibati həbs cəzası verilib.

Həbs müddətinin bitdiyi 1 iyun 2017-ci il tarixində Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə dair İşlər üzrə İstintaq İdarəsində haqqında cinayət işi başlanıb. Ona Cinayət Məcəlləsinin 192-ci (qanunsuz sahibkarlıq) və 308-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə) maddələri ilə ittiham verilib. Elə həmin gün Nəsimi rayon Məhkəməsinin qərarı ilə barəsində 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib.

Əziz Orucov ittihamları qəbul etmir.


 Elvin Məmiyev: “Hökumət məhdudiyyətlərlə deyil, tənzimləmələrlə sosial şəbəkələrin rolunun artırılmasına imkan yaratmalıdır

İctimai fəal, bələdiyyələrin fəaliyyətilə bağlı müstəqil araşdırma aparan Elvin Məmiyev vətəndaşların hakimiyyətdə təmsil olunması prinsipi və Azərbaycandakı mövcud vəziyyətdən danşdı. E.Məmiyev hesab edir ki, dövlətin gücü, daimi sabitliyi, təhlükəsizliyi vətəndaşların öz problemlərinin həllində və dövlətin idarəçiliyində təşkilatlanmış şəkildə iştirak etməsindən keçir: “Bunlardan biri insanların azad şəkildə siyasi platforma ətrafında partiyalarda birləşib təşkilatlanması və proseslərdə iştirakıdır. Digəri isə bələdiyyələrə və parlamentə seçdikləri insanların vasitəsi ilə iştirakçılıqdan ibarətdir. Təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda 25 ildir ki, iqtidarda olan hökumətin yanlış siyasəti nəticəsində vətəndaşların siyasətdə geniş iştirakçılığının hər ikisinə ciddi məhdudiyyətlər yaradılmışdır və getdikcə də vəziyyət daha dözülməz olur. Vətəndaşların siyasi mənsubiyyətinə görə təqib olunması, siyasi partiyaların fəaliyyətinə yaradılan süni maneələr, demokratik prinsipin əsasını təşkil edən siyasi hüququ sərbəst şəkildə ifadə etməyə imkan vermir. Həmçinin, bələdiyyə və parlamentə xalqın öz təmsilçilərini azad seçmək imkanı da əlindən alınıb. Hətta, ən sadə vətəndaş belə söhbətlərində seçki hüququnu sərbəst şəkildə həyata keçirmək imkanından məhrum olduğunu etiraf edir və seçkilərə inanmadıqlarını bildirirlər. Hakimiyyət bu siyasəti davam etdirməklə öz iqtidarının ömrünü uzatsa da, dövlətin gələcək inkişafına ağır zərbə vurur”.

Müsahibimiz düşünür ki, Azərbaycan hakimiyyəti tənqidi fikirlərdən hələ ki nəticə çıxartmır: “Bütün beynəlxalq hesabatlarda Azərbaycanda məhkəmələrin ali icra hakimiyyətindən asılılığı, ifadə, söz, mətbuat və siyasi azadlıqların olmadığı və ya çox məhdud olduğu qeyd edilib. Əhalinin asan çatacağı heç bir kütləvi informasiya vasitəsi olmadığı üçün, bizim ölkəmizdə sosial şəbəkələr ifadə azadlığının təmin olunması istiqamətində köməkçi deyil, əsas vasitədir. Düşünürəm ki, sosial şəbəkələr bu gün insanların özünü ifadə etdiyi əsas müstəvidir. Məncə, hökumət məhdudiyyətlərlə deyil, tənzimləmələrlə sosial şəbəkələrin rolunun artırılmasına imkan yaratmalıdır. Çünki, sosial şəbəkələrdə məsuliyyətsiz fikirlər və başqalarını təhqir etmək üçün istifadəsi asan olan bu meydan cəmiyyətə yaxşı heç nə verə bilməz. Cəzasız qalacağına əmin olan insanlar əslində bu meydanda öz aqressiyalarını göstərirlər. Hər kəs qəbul edir ki, sosial şəbəkələr antidemokratik cəmiyyətlərin demokratikləşməsinə, idarəetmədə şəffaflığa, insan hüquq və azadlığının qorunmasına kömək edib və bu proses davam edir.

Bu imkandan cəmiyyətin maariflənməsi, problemlərin ictimailəşməsi və vətəndaşların özünü ifadəsi üçün istifadə edilməsinə çalışmaq lazımdır. İfadə azadlığını məhdudlaşdıran, onu özü üçün təhlükə görən rejimlər, sosial şəbəkələrdə rastlaşdığımız təhqirlərə istinad edərək, şərəf və ləyaqətin alçaldılmasını bəhanə gətirərək öz radikal addımlarına haqq qazandırmağa çalışırlar. Məncə, ifadə azadlığına ehtiyacı olan tərəflər sosial şəbəkələrdə daha diqqətli olmalı, heç kəsi təhqir etməməli və azadlıqlara qarşı dözümsüz olan hökumətə bəhanə verməməlidirlər. Lakin hakimiyyət də öz növbəsində daha ciddi, etibarlı, fikir azadlığının ifadə olunduğu müstəvilər yaratmalıdır ki, sosial şəbəkələrdəki məsuliyyətsiz fikirlər insanları çaşdırmasın. Buna misal olaraq müstəqil və azad mətbuatın formalaşmasını görə bilərik”.


 Korrupsiya ümumbəşəri və milli dəyərləri sarsıdır, aztəminatlı insanlara ziyan vurur

Korrupsiya — dövlətin hər hansı qurumunda çalışan və ona etibar edilərək verilmiş səlahiyyətdən şəxsi mənfəəti üçün istifadə etmə halları adlanır. Korrupsiya vəzifədə olanın öz imtiyazlarından istifadə edərək qanunları pozub bu və ya başqa məsələni səlahiyyəti olmayanların xeyrinə həll etməsidir. Ona görə korrupsiya dedikdə ancaq və ancaq vəzifədə olanlardan söhbət gedir. Sadə camaatı, hətta cinayətkarı korrupsioner adlandırmaq olmaz. Həmin cinayətkar rüşvət cinayətinə aiddir. Elmi ədəbiyyatda korrupsiya bu cür şərh olunur: korrupsiya vəzifəli şəxslərin öz statusundan, təmsil etdiyi orqanın statusundan, vəzifə səlahiyyətlərindən və ya həmin status və səlahiyyətlərdən irəli gələn imkanlardan istifadə etməklə qanunsuz olaraq maddi və sair nemətlər, imtiyazlar və ya güzəştlər əldə etməsi, habelə fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən qeyd edilən maddi və sair nemətlərin, imtiyazların və ya güzəştlərin qanunsuz olaraq vəzifəli şəxslərə təklif və ya vəd olunması və yaxud verilməsi yolu ilə həmin vəzifəli şəxslərin ələ alınmasıdır.

Azərbaycanda da korrupsiya mövcuddur və bu gün xeyli sayda məmurlar vardır ki, onları korrupsioner adlandırmaq olar. Həmin korrupsionerlər hərbi xidmətdən yayınmaq istəyənləri, sürücülük vəsiqəsi almaq istəyənləri, işə düzəlmək istəyənləri və s. o istəklərinə çatdıraraq başqalarının hüquqlarını pozurlar. Eyni zamanda inzibati xətalara və ya qanun pozuntularına da korrupsioner göz yumaraq qanunların işləməməsini təmin edir. Buna görə də korrupsiyanın qarşısını almaq çətin olur. Azərbaycanda əslində bütün dövlət orqanları və vəzifəli şəxslər səlahiyyətləri çərçivəsində korrupsiyaya qarşı mübarizəni həyata keçirməlidirlər. Lakin, ölkədə korrupsiya o qədər genişlənib ki, heç kəs bu problemə görə “başını ağrıtmaq” istəmir. Azərbaycanda vəzifə sahiblərinin maddi durumuna nəzər yetirdikdə aydın olur ki, bunun arxasında korrupsiya dayanır. Buna görə də bu məsələləri açan və ictimai məlumatlar yayan jurnalistlər zaman-zaman həbs olunur və fəaliyyətləri məhdudlaşdırılır.

Əslində vəzifəli şəxslər qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada aşağıdakı məlumatları təqdim etməlidirlər ki, korrupsiyadan kənarda olması görsənsin:

· mənbəyini, növünü və məbləğini göstərməklə hər il öz gəlirləri barədə;

· vergitutma obyekti olan əmlakı barədə;

· kredit təşkilatlarındakı əmanətləri, qiymətli kağızları və digər maliyyə vəsaitləri barədə;

· şirkətlərin, fondların və sair təsərrüfat subyektlərinin fəaliyyətində səhmdar və ya təsisçi kimi iştirakı, bu müəssisələrdə öz mülkiyyət payı barədə;

· şərti maliyyə vahidinin beş min misli miqdarından yuxarı olan borcu barədə;

· şərti maliyyə vahidinin min mislindən yuxarı maliyyə və əmlak xarakterli digər öhdəlikləri barədə.

İstənilən sahədə inkişafa mane olan əsas faktorlardan hesab olunan korrupsiya müasir dövrümüzdə dünyanın əksər ölkələrini narahat edən problemdir. Korrupsiyanın mövcudluğu ilk növbədə ümumbəşəri və milli dəyərləri sarsıdır, hüquqi dövlət quruculuğuna mane olur, iqtisadi və sosial inkişafı buxovlayır, cəmiyyətin ehtiyatlarından səmərəsiz istifadə edilməsinə şərait yaradır, aztəminatlı insanlara ziyan vurur. Ona görə korrupsiyaya qarşı mübarizə demokratik və sivil inkişaf yolu seçmiş hər bir dövlətin qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdəndir.

Fərid Heydarov

“Korrupsiyaya Qarşı Mübarizədə Vətəndaş Təşəbbüsləri” İctimai Birliyinin sədri 


“Ölkənin bütün varidatı bir neçə ailənin arasında bölüşdürülür...”

 “Dünyada, xüsusən possovet məkanında cərəyan edən hadisələr, iqtisadi gərginlik fors-major xarakterli deyil, qlobal siyasətin nəticəsidir. Azərbaycanda baş verən iqtisadi çöküş isə hesab edirəm ki, hakimiyyətin yanlış siyasətinin nəticəsidir. Bir qrup ölkənin gəlirlərindən ən yüksək formada yararlanır, böyük əksəriyyət isə səfalət içində yaşamağa məhkum edilib. Bir sözlə ölkədə ədalətsizlik hökm sürür”. Bu sözləri “Demokratiya və Qadın Hüquqları İnstitutu” İctimai Birliyinin sədri Xuraman Bağırova Azərbaycanda iqtisadi vəziyyəti şərh edərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, ölkədəki iqtisadi vəziyyət psixoloji gərginlik yaradır: “Ölkəmiz çox çətin tarixi sınaqla üzbəüz qalıb. Baxmayaraq ki, biz bu hadisələri yaşamalı deyildik. Əslində indiyə qədər ölkə həyatında hökmran olan monopoliyanın, korrupsiyanın neftə söykənib qalan sahələri taleyin ümidinə buraxan bir idarəetmənin bədəlini ödəyirik və hələ ödəyəcəyik də. Çünki, hakimiyyətin bir qolu olan parlament idarəetməyə nəzarət funksiyasını yerinə yetirə bilmir. Cəmiyyət həyatında demokratik təsisatlar yoxdur. İnsanlar ölkənin idarə edilməsində iştirakdan kənardır. Nəticə də göz qabağındadır. Günahkar isə həm var, həm də yoxdur. Qarşıda bizi yaxşı nəsə gözləmir. Mən düşünmürəm ki, yarım əsrdən də çox müasir idarəetmədən uzaq olub, sovet düşüncə sistemi ilə ölkəni güya idarə edən bir klan islahata getsin. Bu mümkün olan şey deyil. Baxmayaraq tarixdə belə nümunələr olmuşdur. Amma Azərbaycanda hakim komandanın modern alternativ idarəetməyə keçməsi mümkün olan bir hal deyil. Odur ki, bizi təlatumlu və narahat günlər gözləyir. Millət çox acınacaqlı tarixi dövrə qədəm qoyub. Bir güman:- milli dərdin, milli problemin miqyası və ümidli gələcək arzusu insanlarımızı birlikdə bu çətinlikləri dəf etməyə səfərbər edə bilər”. 

X.Bağırova hesab edir ki, ölkədə baş verən iqtisadi çöküşün əziyyətini daha çox qadınlar çəkir: “Azərbaycan cəmiyyəti nizamsızlıq dönəminə girib. Bu ölkədə hər şey taleyin ümidinə buraxılıb. Hakimiyyət bütün məsuliyyəti üzərindən atıb. Hər gün işsizlik, qiymət artımı və bu amillərdən doğan problemlər, intiharlar haqqında eşidirik. Ölkə intiharlar şəhərciyinə çevrilib. Həndəsi silsilə ilə iqtisadi çöküş ola bilər, bunun riyazi qaydalarla həlli mümkündür. Lakin siyasi yanlışlıq və yarıtmazlıq nəticəsində yaranan iqtisadi çöküşdən qurtulmaq çox çətindir, bəlkə də mümkünsüzdür. Belə halda hesab edirəm ki, daha çox cəmiyyətin zərif nümayəndələri, qadınlar əziyyət çəkirlər. İqtisadi çöküş bir az əvvəl qeyd etdiyim kimi digər problemlərə sürətlə yol açır. Məsələn ailədaxili çəkişmələr və boşanmaların sayı artır. Bu zaman mövcud qanunlara görə, uşaqlar ana ilə qalır. Əksər halda ata aliment də vermir. Məhkəmə icra şöbələrinə sorğu ilə müraciət eləsək görərik ki, ən çox icra olunmayan məhkəmə qərarlarından aliment işləridir. Kişilərin işsiz qaldığı ölkədə qadınların işləyib özünə və uşaqlarına baxacağı necə mümkün ola bilər? Bu problemin üzərinə evsizliyi və digər çətinlikəri də əlavə eləsək qadınların hansı əziyyətlərlə üzləşdiyi tam aydın olur”.

Bu gün Azərbaycan cəmiyyəti içindəki bütün sərnişinlərini batıran qəzaya uğrayan gəmiyə bənzəyir. Burada kimliyindən asılı olmayaraq hamı batır. Əslində istənilən problem, təbii halda istənilən ölkədə baş verə bilər. Lakin hakimiyyət təmsilçilərinin sünii şəkildə yaratdıqları problemlərdən söhbət gedir. Ölkənin bütün varidatı bir neçə ailənin arasında bölüşdürülür, xalq isə taleyin ümidinə buraxılıb. Bununla da kifayətlənməyib, cərimələrin dəfələrlə qaldırılması, qiymət artımı və sair vasitələrlə əhalini tam müflisləşdirməyə çalışırlar. Ölkə birmənalı olaraq talan edilir. Hakimiyyət talançılıq siyasəti yürüdür və heç bir siyasi opponent qəbul etmir. Tənqidi fikir səsləndirən şəxs isə dərhal həbsə salınır - X.Bağırova vurğulayıb.


“Demokratiyaya söykənməyən “tolerantlıq” cəmiyyətdə mütləq fəsad verəcək”

 Lamiyyə Əhmədova: “Azərbaycan hakimiyyəti tolerantlıq mövzusundan məhdudiyyət yaratmaq üçün istifadə edir”

“Azərbaycanda hökumət heç bir mövzuda müzakirəyə açıq deyil. Bütün hallarda öz mövqeyini təlqin edir, bildiyi kimi davranır və heç mövzuda heç kimi dinləmək istəmir. Bu münasibət dinə və dindarlara da aiddir. Hətta dindarlara qarşı daha kəskin və repressiv münasibət görürük”. Bu sözlər ictimai-siyasi fəal Lamiyyə Əhmədovaya məxsusdur.

L.Əhmədova hesab edir ki, Azərbaycanda dini tolerantlıq vacibdir: “Müasir dünyamızın əsas müzakirə mövzularından biri də tolerantlıqdır. Bu mövzuya baxışlar fərqli olduğu üçün onu fərqli anlayanlar da müxtəlifdir. Tolerantlıq — dini dözümlülük mənasını ehtiva edir. Yəni digər inanc və əqidələrə dözümlü yanaşma. Tolerantlıq insan hüquqları və vicdanı ilə bağlıdır. Tolerantlıq insan azadlıqları və hüqüqlarının təsdiqi və demokratiya əsasında formalaşır. Demokratiyaya, insan hüquq və azadlığına söykənməyən “tolerantlıq” cəmiyyətdə mütləq fəsad verəcək. Başa düşdüyümə görə, səmavi dinlər və xüsusən sonuncu səmavi din olan İslam dini bu mövzuda çox həssasdır. Din təkcə bizim anladığımız ibadət və itaətlə məhdudlaşmır. Məsələn Quranda 6 mindən çox ayə olduğu halda onlardan təqribən 360 ayə ibadət mövzusunu əhatələyir. Deməli Quranın böyük əksəriyyəti başqa mövzuları çatdırır və tövsiyyə edir. Sizcə Quranda əsas müzakirə mövzusu hansılardır? Təbii ki, insan həyatını daha gözəl edən mövzular. Bura insanın şəxsi yaşayışından tutmuş, onun hüquq və azadlıqlarına qədər bütün mövzular daxildir. Müsair terminlərlə desək demokratiya, insan hüququ, söz və ifadə azadlığı və sair hamısı səmavi dinlərdə öz əksini tapıb. Mütaliə edənlər yaxşı bilirlər ki, səmavi dinlər insana fərdi yanaşmanı, onun əxlaq keyfiyyətlərini və digərləri ilə münasibətlərini necə tövsiyyə edir və məhz bu göstəricilər ilə insana dəyər verilir. Bu məntiqə əsasən cəmiyyətdə tolerantlığın çox vacib olduğunu düşünürəm. Təbii ki, bu ad altında manipulyasiya edənlər də tapıla bilər. Lakin biz düz olanı deməliyik”.

Tolerantlıq radikalizm və digər xoşa gəlməz hadisələrə qarşıdır. Bəziləri düşünür ki, mən tolerant ölkədə yaşayıram, istədiyim zərərli əqidəni yaya, istədiyim sözü danışa bilərəm. Tolerantlıq demokratiya və insan hüquqlarına əsaslandığı üçün radikalizm düşüncəsini kökündən inkar edir. İnsan həyatı üçün zərərli nə varsa tolerantlıq hamısına qarşıdır. Çox təəssüflər olsun ki, bu termindən istfadə edib Azərbaycanda qeyri-ənənəvi cərəyanlar və siyasiləşmiş dini hərəkatların yayılmasına çalışanlar da var. Bu cür tendensiyalar hər şeydən əvvəl cəmiyyətin tarazlığını pozur - L.Əhmədova əlavə edib.

Müsahibimiz belə hallara hakimiyyət tərəfindən rəvac verildiyini istisna etmir: “Düşünürəm ki, istənilən sahədə qadağalar və təzyiqlər çoxaldıqca problemlər və çətinliklər də artır. Azərbaycan hakimiyyəti tolerantlıq mövzusuna birmənalı yanaşmır, məhdudiyyət yaratmaq üçün istifadə edir. Qadağalar qoymaqla, sünii şəkildə qanunlara məntiqsiz dəyişiklik etməklə insanların hüquq və azadlıqlarını məhdudlaşdırır, sonra da azadlıqdan məhrum etməklə cəmiyyətdə qorxu yaradır. Belə hallar cəmiyyətdə hansısa sinifə aid edilmir. Kütləvi şəkildə hakimiyyətin siyasətini tənqid edənlərə qarşı yönləndirilir. Azərbaycanda yüzlərlə siyasi məhbusun çoxu inanclılar və jurnalistlərdir. Birmənalı olaraq hakimiyyətin siyasətinə tənqidi yanaşan istənilən şəxs təzyiq və təhdidlərlə üzləşir və hətta saxta ittihamlarla həbsə atılır. Hesab edirəm ki, bu idarəetmə gec-tez ölkədə xautik vəziyyəti qaçılmaz edəcək. Hakimiyyət demokratik cəmiyyətin yaranmasında maraqlıdırsa, mütləq dialoq siyasətini həyata keçirməli, cəmiyyətin aktiv hissəsi ilə müzakirələr aparmalı, demokratik düşərgənin inkişafında maraqlı tərəfləri dinləməlidir. Eyni zamanda ölkədə normal dini-demokratik mühit olmalıdır. Din cəmiyyətdə tarazlığın və ədalətli yanaşmanın tərəfində olduğu halda, onu köşəyə sıxışdırmaq mütləq partlayış yarada bilər. Ona görə də qadağalara son qoyulmalı, siyasi məhbuslar qeyd-şərtsiz sərbəst buraxılmalıdırlar ki, bu kimi partlayışların qarşısı alınsın. Əks halda baş verə biləcək hər bir xoşagəlməz hadisənin məsuliyyətini hakimiyyət daşımalı olacaq”.


Ofisdən əlavə sənədlər götürülüb

“Turan” Agentliyinin məlumatına görə, bazar ertəsi günü agentliyin demək olar ki, bütün əməkdaşları Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətləri İdarəsində dindirməyə çağırılıblar.

Həmin gün Vergilər Nazirliyinin əməkdaşları agentliyin ofisinə bir daha gələrək  əlavə 7 illik dövrü əhatə edən sənədləri müsadirə ediblər. Bu barədə vəkil Fuad Ağayev BBC-ə bildirib.

Bundan əvvəl, avqustun 16-sı aparılan yoxlamada, Vergilər Nazirliyinin əməkdaşları Turan agentliyinin ofisindən son üç ilə dair vergilər sənədlərini müsadirə etmişdilər. “Turan” agentliyinə qarşı cinayət işi avqustun 7-də açılıb. Bundan bir gün keçmiş agentliyin fəaliyyətinin səyyar vergi yoxlamasına başlanılıb. Vergilər Nazirliyi bildirir ki, media qurumu 2014-2016-cı illərdə 37 min manat məbləğində vergi ödəməkdən yayınıb.

“Turan” bu iddianı qəbul etmir və işlə bağlı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə müraciət edib. Bundan başqa, 24 avqustda Yasamal Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə” Turan” agentliyinin direktoru Mehman Əliyev barəsində 3 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib. O, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə, vergi ödəməkdən yayınma və qanunsuz sahibkarlıq maddələri ilə ittiham olunur.

Sonuncu maddəyə görə o, 7 ilədək həbs edilə bilər.


Respublikaçı Alternativ (REAL) Hərəkatının icraçı katibi Natiq Cəfərli barəsində başlanan cinayət işinə xitam verilib. 

Bubarədə onun vəkili Cavad Cavadov məlumat yayıb. 

Vəkil bildirib ki, bu gün Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə Dair İstintaq İdarəsinə çağırılıb. 

Orada N. Cəfərli barəsində başlanılmış Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.1 və 308.2 maddəsi ilə olan cinayət işinin icraatına əməlində cinayət tərkibi olmadığına görə xitam olunmasına dair qərar elan edilib.

Vəkil qeyd edib ki, axtarış zamanı götürülmüş əmlaklar, şəxsiyyət vəsiqəsi və digər sənədləri özünə qaytarılıb. Eyni zamanda ölkədən çıxma məhdudiyyətinin götürüləcəyi bildirilib. 

N. Cəfərli ötən il avqustun 12-də Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə dair işlər üzrə istintaq İdarəsinə çağırılıb. Daha sonra Nəsimi rayon Məhkəməsinə aparılan N. Cəfərlinin barəsində 4 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilib. 

N. Cəfərli Cinayət Məcəlləsinin 192-ci (qanunsuz sahibkarlıq) və 308-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə) maddələri ilə təqsirləndirilib. 

Həmin il sentyabrın 9-da isə N. Cəfərli ilə bağlı həbs-qətimkan tədbiri ləğv edilib, o, məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb. 


“Azərbaycanda siyasi məhbus problemi çox ciddi görkəm alıb”

Xədicə Eyvazova: “Hakimiyyət qeyd-şərtsiz siyasi məhbusları azad etməli və ölkədə tüğyan edən neqativ halların qarşısını almalıdır”

 “Azərbaycanda siyasi məhbus problemi çox ciddi görkəm alıb. Lakin hakimiyyət birmənalı şəkildə ölkədə siyasi məhbus olmadığını iddia edərək, zaman-zaman bu problemlə manipulyasiya edib və hətta bir sıra ölkələrə və beynəlxalq təşkilatlarla siyasi “alış-veriş”-ə girib”. Bu sözlər  “Azərbaycan İnsan Hüquq və Azadlıqlarının Müdafiəsi Komitəsi” İctimai Birliyi sədrinin muavini Xədicə Eyvazovaya məxsusdur.

X.Eyvazova bildirdi ki, vətəndaş cəmiyyətinin sıradan çıxarıldığı, müstəqil medianın çökdürüldüyü, məhkəmələrin qeyri-müstəqil olduğu, repressiyaların davam etdiyi hazırkı dövrdə ölkəmizdə ictimai, siyasi, dini, bloggerlik, jurnalist, hüquq-müdafiə fəaliyyətinə görə hazırda 100-lərlə şəxs qanunsuz həbs həyataı yaşayır: “Müstəqil vəkillərin sayının az olduğu, olanların da hakimiyyət tərəfindən sıxışdırıldığı, Vəkillər Kollegiyasının üzvlüyündən çıxarıldığı, məhbuslara vaxtında və lazımi peşəkar hüquqi xidmətin göstərilməsi problem olaraq qaldığı, təzyiq və repressiyaların davam etdiyi indiki məqamda ictimai-siyasi fəallığına, tənqidçi mövqeyinə görə həbs olunan bütün şəxslər barədə məlumat toplayıb, onları aşkara çıxarıb müəyyənləşdirmək müəyyən çətinliklər yaradır. Bu kateqoriyadan olan bəzi şəxslər isə köməksiz və inamsız durumda, bir qismi isə təzyiq və təhdid altında olduqlarından, bəziləri isə şirin vədlərlə aldadıldıqları üçün zamanında hüquq müdafiəçiləri ilə təmas qura bilmirlər”.

Azərbaycan hakimiyyəti qəbul etməlidir ki, sağlam və ədalətli dövlətlər güclü vətəndaş cəmiyyətinin olduğu olkələrdə  mövcud olur. Son baş verənlər də göstərdi ki, hakimiyyətə real təhlükə vətəndaş cəmiyyətindən deyil, onun daxilindən, yürüdülən yarıtmaz siyasətdən və bu siyasətdən narazı qalan ölkədə sosial problemlərdən əziyyət çəkən xalqdan gəlir. Əksinə sağlam vətəndaş cəmiyyəti xalqla dövlət arasında körpüdür. Hakimiyyət bu körpünü dağıtmaqla özünü narazı və qəzəbli xalqla üz-üzə qoyur - X.Eyvazova bildirib.

Müsahibimiz hakimiyyətin beynəlxalq təşkilatların tələb və təklilərinə əhəmiyyət vermədiyini diqqətə çatdırıb: “Beynəlxalq ictimaiyyətin təkidli tələblərinə baxmayaraq, ölkədə siyasi məhbus problemi həll olunmur. Azərbaycan hakimiyyəti bu problemi həll etmək əvəzinə repressiya siyasətini davam etdirərək, siyasi məhbusların sayının artırılması ilə məşğuldur. Bu gün Azərbaycanda yüzlərlə siyasi məhbus var. Ölkəmiz siyasi məhbusların sayına görə dünyada lider ölkələr sırasındadır”.

X.Eyvazova hesab edir ki, siyasi məhbus problemi Azərbaycan üçün milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilib: “Bu problemin mövcudluğuna görə Avropa Şurası ölkəmizdə siyasi məhbusların vəziyyətinin tədqiq olunmasının vacibliyi barədə qərar qəbul edib. ABŞ Konqresinin Helsinki Komitəsində Azərbaycan hökumətinə qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsi qəbul olunub. Bu layihə Konqresin təsdiqinə verilib. Siyasi məhbus problemi beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın iştirakı ilə aparılan bütün proseslərdə mövqeyimizi zəiflədir. Hakimiyyət indiki siyasi şəraitdə, cəmiyyətin, demokratik təşkilatların, siyasi partiyaların və beynəlxalq təşkilatların davamlı səylərinə məhəl qoymur, əksinə siyasi məhbusların sayının artması prosesi davam edir”.

X.Eyvazovanın fikrincə, siyasi motivli həbslərə əsasən söz, mətbuat və toplaşmaq azadlığı hüququnu reallaşdırmaq istəyənlər məruz qalır: “Ona görə də siyasi məhbusların sayı artmada davam edəcək. Hakimiyyət narazı insanların toplaşmasından qorxur. Narazı insanlar fəallıq göstərib danışan kimi həbs edilir. Siyasi həbslərin əsas səbəbləri həm də korrupsiya, rüşvətxorluq, məmur özbaşınalığı ilə bağlıdır. Hakimiyyət qeyd-şərtsiz siyasi məhbusları azad etməli və ölkədə tüğyan edən neqativ halların qarşısını almalıdır. Çünki günahsız insanların həbs olunması cəmiyyətdə çox ciddi problemlərə yol açır”.


“Hakimiyyətin gənclərlə bağlı siyasəti ya yoxdur, ya da iflasa uğrayıb”

Nurlan Quliyev: “Hakimiyyət gec-tez anlamalıdır ki, ölkənin gələcəyini qorumaq üçün gənclərin gələcəyini təmin edən layihələr həyata keçirməlidir”

“Azərbaycanda gənclərlə bağlı vəziyyət düşündüyümüzdən də ağırdır. Gənclər çox ağır şərtlər altında yaşayırlar. Böyük əksəriyyətin gələcəyə ümidi ya yoxdur, ya da çox azdır. Hökumətin və dövlətin gənclərlə bağlı heç bir proqramı yoxdur”. Bu sözlər Demorkatik Gənclər İnstitutunun rəhbəri Nurlan Quliyevə məxsusdur.

N.Quliyev hesab edir ki, gənclərlə bağlı siyasət yanlışdır: “Ölkədə əhalinin çoxu səfalət içində yaşayır. Hökumətin sosial problemlərin həll edilməsi ilə bağlı heç bir əsaslı layihəsi yoxdur. Belə olan halda gənclər də çox ciddi çətinliklərlə üz-üzədirlər. Hakimiyyətin gənclərlə bağlı siyasəti yanlışdır. Ancaq idman sahəsində bəzi statistik rəqəmlər göstərmək olar. Lakin bu sahədə də vəziyyət ürəkaçan deyil. Milli komandalarımızda ölkəmizi təmsil edən idmançıların böyük əksəriyyəti legionerlərdir. Azərbaycan dövlət büdcəsindən fantastik məbləğlər legionerlərə verilir. Həm də bizim üçün xarakterik olmayan idman növlərində legioner gətirib əlavə pul xərcləmək başa düşülən deyil. Hökumətin idmana göstərdiyi münasibət səmimi olsaydı bu illər ərzində müşahidə edərdik. Rayonlarda böyük pullar xəcləyib olimpiya mərkəzləri tikiblər. Həmin mərkəzlər vətəndaşların büdcəsinə uyğun olmayan məbləğdə çox pul tələb olunduğu üçün qapıları açılmır, toz basıb”.

Azərbaycanda yüzdən çox siyasi məhbus var. Onların böyük əksəriyyəti gənclərdir. Qiyas, Bayram, Nicat və onlarla gənc saxta ittihamlarla ağır şərtlər altında məhbus həyatı yaşamağa məcbur ediliblər. Kanal13 internet televiziyasının Bakı bürosunun rəhbəri Əziz Orucovun haqqında absurd ittihamla 4 ay həbs qətimkan tədbiri seçilib. Onlarla belə fakt demək olar. Bu gənclər niyə və hansı cinayətə görə zindanlara salınıblar? Hakimiyyətin siyasətini tənqid etdikləri və ölkənin uçuruma yuvarlandığını dedikləri üçün cəzalanrılırlar. Cəmiyyətdə aktiv və istedadlı gənclərin hakimiyyətin cəza maşınına tuş gəlmələri heç nə müsbət vəd etmir, əksinə gələcəyə olan ümidlərin üstündən xətt çəkir. Hakimiyyət ölkənin gələcəyini düşünürsə, istedadlı və fəal gəncliyə yol açmalıdır - N.Quliyev bildirib.

Müsahibimiz ölkənin təhsil probleminə də toxunub: “Azərbaycanda uzun illər sovet təhsil proqramı işləyirdi. 25 ilə yaxındır ki, müstəqil dövlətik, amma bir çox sahələr kimi hələ də təhsil haqqında və xüsusən ali təhsil ocaqlarına qəbul olunmaqla bağlı normal qanun və proqram yoxdur. Təhsil sistemi hər il dəyişir. Dərsliklər bərbad vəziyyətdə, hər il tədris olunan fənnlər dəyişdirilir. Bu mövzu ayrıca araşdırılmalıdır, sadəcə gənclərlə bağlı olduğu üçün bir neçə fatkı demək yerinə düşərdi. Ölkə rəhbərliyi hər il milyonlarla vəsait lazımsız idman yarışlarına xərcləyir. Əksəriyyəti legionerlərdən ibarət olan idmançılara milyonlarla ölçülən mükafatlar verilir. Olimpiya çempionuna inkiaf etmiş ölkələrdə 50000 yuxarı mükafat verilmir. Lakin Azərbaycanda 400000 manat hədiyyə olunur. Ən yüksək balla – 700 balla universitetə daxil olan tələbəyə isə bir manat da mükafat verilmir heç, təhsilini davam etdirmək üçün şərait yaradılmır. Hər il minlərlə istedadlı gənc təhsil haqqını ödəyə bilmədikləri üçün təhsildən kənarda qalırlar. Dövlət bu gənclər üçün heç bir güzəşt etmir. Bu ziddiyyətlər təbii ki, gənclərə ciddi ziyan vurur. Başqa bir fakt isə daha ciddi təhlükədən xəbər verir. 2016-cı ildə Azərbaycan-Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində ailənin tək oğlu, 700 bal toplayaraq Azərbaycan Texniki Universitetinə qəbul olan Müşviq Arif oğlu Orucov şəhid oldu. Amma hələ də heç bir məmur övladının cəbhə xəttində hərbi xidmətdə olması barədə məlumat almamışıq. 700 bal toplayan, evin tək oğlu arxada cəbhədə xidmət edib, sonra Azərbaycanın elminə daha çox fayda verə bilərdi. Belə bir yanlış addımla həm bir ailənin nəsli kəsildi, həm də Azərbaycan elminə böyük zərbə vuruldu. Budurmu Azərbaycan hakimiyyətinin gənclərlə bağlı uğurlu siyasəti?”

N.Quliyev gənclərin işsizlik probemlərindən də söz açdı: “Əvvəldə qeyd etdiyim kimi hər bir azərbaycanlı işsizlikdən əziyyət çəkir. Ölkə işsizlər diyarına çevrilib. Paytaxt Bakının mərkəzi hissələri kosmetik dəyişikliklərə məruz qalsa da, bir çox çoxmərtəbəli binalar tikilsə də, qul bazarlarının çoxalmasına da şahid oluruq. İş o yerə çatıb ki, qadınların toplaşdığı qul bazarları fəaliyyət göstərir. Xüsusən rayonlarda yaşayan gənclərin əksəriyyəti həmin qul bazarlarının sakinlərinə çevrilirlər. Bir tərəfdən Bakını çoxmərtəbəli binalar bəzəyirsə, digər tərəfdən paytaxta gənclərdən ibarət qul bazarları “yaraşıq” verir. Hakimiyyət hər 6 aydan bir işsizlik faizinin aşağı düşdüyü barədə hesabat verir, eyni zamanda vergi ödəyiciləri də azalır. Bu ziddiyyəti zopa ilə, həbslərlə, qorxu və hədələrlə aradan qaldırmağa çalışan hakimiyyət gec-tez anlamalıdır ki, ölkənin gələcəyini qorumaq üçün gənclərin gələcəyini təmin edən layihələr həyata keçirməlidir”. 


Elnur Hacıyev: “Korrupsiyanın təhsil, ordu və səhiyyədə qabarıq müşahidə olunması daha təhlükəlidir

 “Ölkə korrupsiya bataqlığında çabalayır. Dövlətin ən ciddi postlarında açıq şəkildə korrupsiya hallarına rast gəlinir. Heç bir məmur bu kimi hallardan ehtiyyatlanmır. Hesab edirəm ki, korrupsiya dövləti içindən dağıdan amildir”. Bu sözlər sahibkar Elnur Hacıyevə məxsusdur.

E.Hacıyevin sözlərinə görə, dünyada ideal dövlət və cəmiyyət yoxdur, istənilən halda az və ya çox problem tapmaq mümkündür: “Biz bilirik ki, heç bir dövlət ideal deyil. Nisbilik nəzəriyyəsinə əsasən dövlətlər və cəmiyyətlər qiymətləndirilir. İnkişaf eləmiş ölkələrdə insan hüquq və azadlıqları, eyni zamanda sosial yaşayış səviyyəsi ölçü vahidi kimi dəyərləndirilir. Fərdə verilən önəm cəmiyyətin inkişaf mərhələsini və yaxud geriliyini təyin edir. Demokratik dünyanın ölçü vahidi kimi əsas götürdüyü prinsipləri zəiflədən amillərdən biri, bəlkə də birincisi korrupsiyadır. Korrupsiya ona görə təhlükəlidir ki, fərdlərin hüquq və azadlıqlarını məhdudlaşdırır. Korrupsiya dünyanı mehvərində saxlayan ədalət konsepsiyasına zidd olduğu üçün təhlükəlidir. Korrupsiya ümumilikdə insan yaranışının fəlsəfəsinə uyğun gəlmədiyi üçün təhlükəlidir. Nəticədə korrupsiya hansı cəmiyyətdə varsa, mütləq o cəmiyyət məhvə məhkumdur. Düşünürəm ki, hakimiyyətin bütövlükdə korrupsiya halına bulaşması və bu halın təhsil, ordu, səhiyyə sahəsində qabarıq müşahidə olunması daha təhlükəlidir. Ondan da təhlükəlisi cəmiyyətin susqunluğudur. Hakimiyyətin yürütdüyü yanlış siyasət nəticəsində cəmiyyətdə susqunluq yaranıb. Rəsmi dairələrin korrupsiya halına bulaşması və cəmiyyətin susqunluğu ölkənin yaxın zamanlarda ciddi böhrana girəcəyindən xəbər verir. Böhran deyəndə dövlət müstəqilliyinin sual altına düşməsini və ölkənin parçalanaraq bölüşdürülməsini nəzərdə tuturam”.

Müsahibimiz ölkədə tüğyan edən yoxsulluqdan da söz açıb: “Hər il yoxsulluğun səviyyəsi qalxır. Hökumət bu barədə fərqli və həqiqəti əks etdirməyən hesabatlar yayımlayır. Ölkədə tüğyan edən yoxsulluğu ört-basdır etmək istəyir. Lakin həqiqəti gizlətmək mümkün deyil. İnsanların yaşayış səviyyəsi, ölkədən kütləvi axın və digər arzuolunmaz hadisələr göz qabağındadır. Yoxsulluq həddini bilmək üçün intiharların sayına baxmaq kifayətdir. Hər gün intihar hadisəsi eşidirik. Ölkədə qeydə alınan intiharların böyük əksəriyyəti sosial problemlərlə bağlıdır. Bu sahədə mütəxəssislər həyəcan siqnalı çalırlar. Digər tərəfdən boşanma hallarının artmasını deyə bilərik. Minlərlə gənc sevərək ailə qururlar bir müddət sonra boşanırlar. Axı sevgi üzərində qurulan ailə niyə dağılmalıdır? Gənc ailə başçısı evinə, sevdiyi həyat yoldaşına və yaxud sevgidən doğulmuş körpəsinə çörək apara bilmirsə, ailəsinin ən kiçik ehtiyaclarını ödəyə bilmirsə, biz necə deyə bilərik ölkədə yoxsulluğun səviyyəsi aşağı düşüb? Sosial çətinliklərə tab gətirə bilməyən gənc ailələr ya intihar yolunu seçirlər, ya da boşanmanı. Hər altı aydan bir aidiyyatı qurumlar guya minlərlə iş yerinin açıldığı barədə hesabat verirlər. Amma kim hansı işlə təmin olunubsa, deyilmir. Kiçik araşdırma aparsaq, əksini görərik. Hər ay minlərlə işçi ixtisar adı ilə işsiz qalır. Ölkədə nə qədər özəl iş yeri var? Bunu bilmək üçün fəaliyyət göstərən yerli və xarici şirkətlərin sayına baxsaq hər şey anlaşılar. Barmaq sayı qədər şirkət fəaliyyət göstərir. Onlar da mütləq hansısa oliqarx məmurun himayəsində. Xarici şirkətlər də 2014-cü ildən başlayaraq ölkəni tərk edirlər. Elə mətbuat səhifələrində rast gəlirik ki, hər iki gündən bir hansısa xarici şirkət ölkəni tərk edir. Bu qədər açıq faktlar olduğu halda yoxsulluğu necə gizlədə bilərik?”

Hökumət ya başını itirib, nə etdiyini bilmir, ya da bilərəkdən dövləti çökdürməyə çalışır. Hər iki hal ölkəni yaxın zamanlarda təhlükəli və qurtulması mümkün olmayan böhrana sala bilər. Dünya təcrübəsinə görə böhranla üzləşən cəmiyyətlərdə qiymətlər endirilir və vergilər azaldılır. Bu ona görə edilir ki, əhalinin sosial vəziyyəti sabit qalsın. Çünki əhalinin sosial vəziyyəti gərginləşəndə cəmiyyətdə partlayış ehtimalı artır. Son beş ildə müqayisə aparsaq görərik ki, nəqliyyat sahəsini istisna etməklə bütün sahələr üzrə azı 3 dəfə bahalaşma olub. Əslində normal iqtisadi qaydalara görə bahalaşma qaçılmazdır. Lakin bahalaşma maaş və təqaüd artımı ilə paralel olmalıdır. 100-200 manat maaş olan ölkədə, 50-150 manat həcmində təqaüd verilən cəmiyyətdə bahalıq partlayışla mütləq nəticələnəcək. Son 10 ildə təqaüdçiyə verilən müavinət 10 manat həcmində artıq. Bu da ümumi hesablamaya görə 12-15 faiz deməkdir. Lakin hər gün istifadə olunan məsələn qəndin bir kiloqramı 0,80 manatdan 2 manata qədər bahalaşıb. Bu isə 60 faiz bahalaşma deməkdir. Bu kimi faktlar sadalamaqla bitmir. Hesab edirəm ki, qeyd etdiyimiz problemlərin kökündə siyasi idarəçilik dayanır. Siyasi idarəçilik bərbad olduqca ölkə daha da çirkaba yuvarlanır - E.Hacıyev bildirib.


2 -dən səhifə 207